Browsing by Author "Kaya, Ömer"

Now showing 1 - 3 of 3

Cep Telefonu Kullanılarak Araç Hızı ile Çukur Tespiti Arasındaki İlişkinin Araştırılması
(2024) Çodur, Muhammed Yasin; Kaya, Ömer
Yol kaplamalarının zaman, iklim koşulları ve inşaat hatalarından dolayı bozulduğu bilinmektedir. Bu hasarlar dikkate alındığında yol güvenliğini ve konforunu azaltan en önemli yol kusurlarından biri çukurlardır. Özellikle çukurun genişliği ve derinliği arttıkça sürüş güvenliğini de tehlikeye atmaktadır. Özellikle şehir içi yollarda bu çukurların konumları birçok bölgede manuel olarak belirlenmektedir. Bu süreç çukurların bakım ve onarımında gecikmelere neden olmaktadır. Bu amaçla yazarlar, yol ağında meydana gelen çukurları otomatik olarak tespit etmek için birden fazla aşamadan oluşan araç içi entegre bir sistem planlıyorlar. Bu sistemin ilk aşaması, yüksek doğrulukta nesne algılama yöntemleri ile çukurların belirlenmesidir. Ancak bu sistemde araç hızının çukur tespiti üzerindeki etkisi bilinmemektedir. Bu karmaşık durumu çözmek için aynı yol ve çukur üzerinde farklı araç hızlarında gerçek zamanlı video kayıtları yapılmıştır. Daha sonra YOLOv7 ve YOLOv8 tek aşamalı detektör ile bu videolar üzerinden çukur tespit işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde araç hızı ile çukur tespiti arasında kesin bir ilişki tespit edilememiştir. Bu durum kamera açısı, görüntü kalitesi, güneş ışığı durumu gibi çeşitli parametrelere göre değişiklik gösterebilmektedir. Ayrıca her iki model performans kriterlerine göre karşılaştırıldığında YOLOv7'nin mAP0.5, hassasiyet, geri çağırma ve F1 skoru değerlerinde YOLOv8'e kısmi üstünlüğü bulunmaktadır. Bu kriterlerin 1'e yakın olması anlamlıdır. Son olarak videodan elde edilen görsellerden elde edilen algılama sonuçları, modellerde aşırı uyumun olmadığını göstermiştir.
Şehir İçi Ulaşımda Sürdürülebilir Mikromobilite: Müşteri Tercihlerine Dayalı Bir İnceleme
(2024) Kaya, Ömer
Mikromobilite araçları, günümüzde şehir içi ulaşımın önemli bir parçası haline gelmiştir. Bu araçların müşteri gözünden satın alınabilirliğini değerlendirmek, kullanıcıların tercihlerini belirlemek ve pazar dinamiklerini anlamak için önemlidir. Bu çalışmada, bisiklet (A1), e-bisiklet (A2), mopet (A3), e-skuter (A4) ve e-kaykay (A5) gibi mikromobilite araçlarının satın alınabilirliği üzerine odaklanılmıştır. Çalışma kapsamında, 16 farklı kriter belirlenmiş ve analiz için çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılmıştır. Bu kriterler arasında ortalama hız, zorunlu ehliyet gereksinimi, sürüş imkanları, konfor seviyesi, güvenlik, park imkanı, toplu taşımaya uygunluk gibi faktörler bulunmaktadır. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları belirlenmiş, en yüksek ağırlık ortalama hız, en düşük ağırlık ise bakım maliyeti olarak bulunmuştur. Çok Kriterli Optimizasyon ve Uzlaşık Çözüm (VIKOR) ve Karmaşık Oransal Değerlendirme (COPRAS) yöntemleri kullanılarak mikromobilite araçlarının performansları sıralanmıştır. Şehir içi ulaşımda e-bisiklet ve mopetin daha üstün olduğu, e-skuterlerin ise önemli bir paya sahip olduğu görülmektedir. Mikromobilite araçlarının müşteri tercihleri doğrultusunda değerlendirilmesi, şehir planlamacıları ve politika yapıcılar için önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, mikromobilite çözümlerinin altyapı ve düzenlemelerinin geliştirilmesine rehberlik edebilir ve şehir içi ulaşımın sürdürülebilirliğini artırabilir. Elde edilen bulgular, kullanıcıların tercihlerini belirlemede ve pazarlama stratejilerini geliştirmede önemli bir kılavuz sunmaktadır. Bisiklet ve e-bisiklet gibi araçlar, kullanıcılar arasında yüksek talep görebilirken, moped ve e-skuter gibi araçlar da farklı kullanım senaryolarına uygunlukları nedeniyle dikkate değerdir.
Yol Ağındaki Yapısal Kusurların Küresel Ölçekli Otomatik Yol Kusur Tespit Sistemi İle Belirlenmesi ve Sınıflandırılması
(2023) Kaya, Ömer; Çodur, Muhammed Yasin
Yol ağları farklı üstyapı tasarımları ile oluşturulmaktadır. Genel olarak dünyada en çok kullanılan üstyapı türü olarak esnek kaplama tercih edilmektedir. Bu üstyapıya sahip yol ağları; yol altyapısının hazır olmaması, bitümlü karışımlarda kullanılan bitümün uygulama alanı ile uyumsuzluğu, agrega bitüm oranında yapılan hatalar, döküm sıcaklığı, yetersiz silindir işlemi, kalifiyesiz eleman, mevsimsel değişkenlikler, kar ve buz ile mücadele yöntemleri, trafik hacmi, yetersiz bakım ve onarım süreçleri gibi nedenlerden dolayı bozulmalar yaşamaktadır. Bu bozulmalar zaman içerisinde farklı formlar alarak yol kusurlarını oluşturmaktadır. Kusurların belirlenme süreci yol kaplamasının verimliliği ve trafik bileşenleri için çok önemlidir. Bu tez çalışmasında esnek üst yapılı yol ağlarında meydana gelen yol kusurlarının otomatik olarak belirlenmesi ve sınıflandırılması süreci akıllı bir sistem ile gerçekleştirilmiştir. Sekiz farklı ülkeden elde edilen yol görüntüleri ve 10 farklı yol kusuru çalışma kapsamında dikkate alınmıştır. Kusurlarının algılanma sürecinde YOLOv5, YOLOv7 ve YOLOv8 algılama modelleri kullanılmıştır. Ayrıca farklı ülkelerden oluşan veri seti kapsamında küresel ölçekli otomatik yol kusur belirleme sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen sistemin bir prototip olduğu ve yol ağlarında meydana gelen kusurların gerçek zamanlı olarak algılama ve sınıflama yeteneğine sahiptir. Belirlenen kusurların konum bilgileri de elde edilerek sistemin yol ağı sorumluları için kılavuz olacağı açıktır. Geliştirilen sistem ile yol kusurlarının algılanması, sınıflandırılması ve yerlerinin belirlemesi yol ağlarının bakım ve onarım sürecini hızlandıracağı gibi hizmet ömrünü de uzatacaktır. Yol ağını kullanan trafik bileşenlerinin yol güvenliği ve konforu da artırılmış olacaktır. Sonuç olarak bir akıllı ulaşım sistemleri uygulama biçimi olan araç-altyapı (V2I) iletişim örneği tez kapsamında sunulmuştur.