Browsing by Author "Sertkaya, Mahinur"

Now showing 1 - 3 of 3

Betonarme Perdelerde Hasar Sınır Değerlerinin Analitik Olarak Belirlenmesi
(2018) Sertkaya, Mahinur; Kazaz, İlker
Yürürlükte olan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelikte (DBYBHY-2007) ve 2019 yılında yürürlüğe girecek Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde (TBDY-2018), hasar sınırı olarak kesit birim şekil değiştirme kapasiteleri esas alınmıştır. Ancak düzlem kesitlerin deformasyondan sonra da düzlem kaldığı varsayımına dayanan moment-eğrilik hesaplamaları, bu varsayımın geçerli olmadığı kesit derinliği fazla olan betonarme perdeler için sorun oluşturmaktadır. Dolayısıyla önerilen hasar sınır değerlerinin geçerliliğini incelenmek için kapsamlı bir çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada deneysel yöntemdeki zaman problemi, ancak sınırlı sayıda parametreyi incelemeye olanak tanıması ve deney düzeneklerinin gerçek sınır şartlarını ve eleman boyutlarını yansıtmada yetersiz kalması nedeniyle sayısal yöntem esas alınmıştır. Çalışmada, deneysel sonuçlar ışığında iyi kalibre edilmiş bir sonlu eleman modelleme aracı (ANSYS) kullanılarak betonarme perde elemanlarının kesit uçlarındaki donatı ve beton birim şekil değiştirmeleri, kesit dönmesi ve eğriliği ve ötelenmesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Yönetmeliklerde yer alan hasar sınırlarını incelenmek amacıyla, ASCE/SEI 41, Eurocode 8, DBYBHY (2007), taslak olarak yayınlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2016) ve TBDY (2018) yönetmeliklerinde betonarme perde elemanlar için önerilen sınır durumları irdelenmiş ve sonlu eleman analiziyle elde edilen sınır değerler ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında betonarme perdeler için daha detaylı modelleme parametreleri ve kabul kıstasları önerilmiştir.
Betonarme Perdelerin Şekil Değiştirme Kapasitesinin Yapay Zekâ Yöntemleriyle Modellenmesi
(2025) Sertkaya, Mahinur; Kazaz, İlker
Betonarme perde davranışının deneysel olarak test edilmesi ve sonlu elemanlar yöntemiyle modellenmesi, gerektirdiği yüksek zaman ve maliyet nedeniyle önemli kısıtlamalar içermektedir. Son yıllarda açık veri ve kod paylaşımının artış göstermesi nedeniyle uygulamalarda makine öğrenmesine (ML) yönelim artmaktadır. Bu çalışma kapsamında sonlu elemanlar yöntemiyle üretilen 2548 perde modeline ait kesit uçlarındaki plastik dönme, donatı ve beton birim şekil değiştirme değerleri ML yöntemleriyle incelenmiştir. İlk olarak çeşitli girdi parametreleri kullanılarak ağaç tabanlı dört yöntemle (Karar Ağacı, Rasgele Orman, Uyarlanabilir Arttırma, Aşırı Gradyan Arttırma) plastik dönme tahmin edilmiş ve modellerin performansı 10 katlı çapraz doğrulama kriteri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalar sonucunda en iyi performans gösteren XGBoost modeli, Rasgele Arama ve Optuna ile hiperparametre ayarı yapılarak yeniden eğitilmiştir. XGBoost-Optuna konfigürasyonun en yüksek başarıyı verdiği belirlenmiştir. Bu modelin sonuçları SHAP analiziyle yorumlanarak değişkenlerin göreli etkileri ve olası etkileşimleri ortaya konmuştur. Plastik dönme tahmininde başarılı olduğu kanıtlanan bu modelleme yaklaşımı, perde birim şekil değiştirmelerine de uygulandığında benzer derecede etkili sonuçlar vermiştir. Sonuçlardan denklem üretmek amacıyla, toplamsal güç yasası regresyon modeli hem gerçek (ANSYS) ölçümler hem de ML tahmin çıktıları üzerinde ayrı ayrı oluşturulmuştur. ML yöntemiyle türetilen denklemin davranışı daha iyi temsil ettiği saptanmıştır. Bulgular, betonarme perdelerin davranışının ML ile yüksek doğrulukta, hızlı ve yorumlanabilir biçimde öngörülebileceğini göstermektedir.
Effect of Wall Size on the Rotation Capacity of Reinforced Concrete Structural Walls
(ASCE-Amer Soc Civil Engineers, 2024) Kazaz, Ilker; Sertkaya, Mahinur; Yakut, Ahmet
The limiting deformations of RC members used in seismic design and assessment are mainly based on experimental measurements, for which the lack of structural wall tests of large sizes restricts our knowledge on the deformations of large walls. Thus, experimental studies are compensated by numerical analyses to derive performance-based deformation limits for structural walls. In this study, 2,600 cantilever wall models with a wall length of 2-8 m were analyzed in a parametric study using a verified finite element procedure. The variables were selected as wall boundary-element confinement level and longitudinal reinforcement ratio, wall aspect ratio, axial load ratio, and steel and concrete material strengths. While most models exhibit flexural behavior, a sufficient number of wall models were also included to examine the shear-flexure interaction on walls. Complex localized compressive failure of concrete due to shear-compression interaction at the tip of the compression strut acting diagonally on the web or bending-compression action are the typical localized failure modes that are occasionally encountered in the boundary zones of structural walls. Its size dependence has often been disregarded in the literature for structural walls. This study demonstrates that as the wall length increases, the deformation capacity of structural walls decreases significantly due to localized compressive strains that are amplified by the tension shift effect. Similar to the size effect on strength, a size effect rule on the plastic rotation capacity is proposed. The plastic rotation capacity of structural walls was evaluated in the framework of ASCE/SEI 41. It was found that current damage limits are far from being safe for large walls, and even the response is flexural. Refined plastic rotation limits were proposed for the design and assessment of structural walls.