Alzheimer Hastalığının Erken Teşhisi için Agregasyon-İndüklenmiş-Floresan (AIE) Problarının Geliştirilmesi

Abstract

Bu projenin amacı, Alzheimer hastalığı’nın erken tanısına yönelik, kandan uygulanabilir, minimal invaziv ve yüksek duyarlılığa sahip bir tanı yaklaşımı geliştirmektir. Çalışma kapsamında, hedef proteinin seçici ve hassas biçimde tanınmasını sağlayan özgül moleküller sentezlenmiş ve ayrıntılı olarak karakterize edilmiştir. Elde edilen moleküllerin, biyolojik örneklerde (özellikle kan plazmasında) çok düşük konsantrasyonlarda bulunan hastalıkla ilişkili toksik protein türlerini tespit etme kapasitesi araştırılmıştır. Geliştirilen yöntem, hedef proteinin doğrudan izolasyonu veya bulunduğu biyolojik ortamda özgül bağlanma yoluyla tanımlanmasını temel almaktadır. Böylece, beyinden görüntüleme gerektirmeksizin, yalnızca periferik kandan alınan örneklerle hastalığın biyobelirteç düzeyinde saptanması hedeflenmektedir. Proje çıktılarının translasyonel potansiyeli doğrultusunda bir şirketleşme süreci başlatılmış ve kit tabanlı bir tanı platformu geliştirme çalışmaları yürütülmektedir. Bu platform aracılığıyla, tek bir kan örneği üzerinden bireyde Alzheimer hastalığının erken evre başlangıcının bulunup bulunmadığının yüksek hassasiyet ve özgüllükle belirlenmesi amaçlanmaktadır.

The aim of this project is to develop a minimally invasive, blood-based diagnostic approach with high sensitivity for the early detection of Alzheimer's disease. Within the scope of the study, specific molecules capable of selectively and sensitively recognizing the target protein were synthesized and comprehensively characterized. The ability of these molecules to detect disease-associated toxic protein species present at very low concentrations in biological samples, particularly in blood plasma, has been investigated. The developed method is based on either the direct isolation of the target protein or its identification through specific binding interactions within its native biological environment. Thus, the approach aims to enable biomarker-level detection of the disease using peripheral blood samples, without the need for brain imaging. In line with the translational potential of the project outcomes, a company has been established and efforts are ongoing to develop a kit-based diagnostic platform. Through this platform, it is intended to determine, with high sensitivity and specificity, whether an individual shows early-stage onset of Alzheimer's disease based on a single blood sample. If successful, this approach would enable early diagnosis of Alzheimer's disease, thereby facilitating the earlier implementation of therapeutic strategies aimed at slowing disease progression.