Örgütsel Yalnızlaşmanın, Örgütsel Yabancılaşma Üzerindeki Etkisinde Örgütsel İletişimin Aracı Rolü

Abstract

Bu araştırma örgütsel yalnızlaşmanın, örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisinde örgütsel iletişimin aracı rolünü incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Günümüz çalışma hayatında sıkça karşılaşılan örgütsel yalnızlık, çalışanların performansını, işe yönelik motivasyonunu ve örgütsel aidiyetini olumsuz yönde etkileyen önemli bir olgudur. İnsan unsurunun örgütler açısından en değerli kaynak olması, yalnızlık ve yabancılaşma kavramlarını yönetim süreçlerinin merkezine taşımaktadır. Bu bağlamda örgütsel iletişim, bireylerin yalnızlaşma ve yabancılaşma düzeylerini azaltan bir etkileşim ağı olarak araştırmanın temel değişkenlerinden birini oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, örgütlerde yalnızlık ve yabancılaşma arasındaki ilişkiyi açıklamak ve bu ilişkide örgütsel iletişimin aracılık etkisini ortaya koymaktır. Alan yazında bu üç kavramı aynı model içerisinde birlikte ele alan çalışmanın olmayışı araştırmanın özgün değerini artırmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemi benimsenmiş ve hem nicel hem nitel veriler bir arada değerlendirilmiştir. Nicel aşamada, Atatürk Üniversitesi’nde görev yapan 400 idari personele anket uygulanmıştır. Nitel aşamada ise 10 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve katılımcıların deneyimleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Nicel veriler SPSS ve AMOS programları aracılığıyla çözümlenmiştir. Nitel bulgular ise betimsel analiz tekniğiyle NVIVO programı aracılığıyla yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları, çalışanların örgütsel yalnızlık düzeylerinin yükselmesiyle birlikte örgütsel yabancılaşma eğilimlerinin arttığını, ancak güçlü bir örgütsel iletişim sisteminin bu olumsuz ilişkiyi zayıflattığını ortaya koymuştur. Bulgular, örgüt içinde açık, iki yönlü ve güven temelli bir iletişim kültürünün geliştirilmesinin, yalnızlık ve yabancılaşmayı azaltarak örgütsel bağlılığı ve verimliliği artırdığını göstermektedir. Bu çalışma hem kamu hem özel sektör örgütlerinde insan odaklı yönetim anlayışının güçlendirilmesine katkı sağlayarak, yöneticilere ve araştırmacılara örgüt içi iletişim politikalarının stratejik önemi konusunda rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

This research was designed to examine the mediating role of organizational communication in the effect of organizational loneliness on organizational alienation. Organizational loneliness, which is frequently encountered in today's working life, is an important phenomenon that negatively affects employees' performance, work motivation and organizational belonging. The fact that the human element is the most valuable resource for organizations brings the concepts of loneliness and alienation to the center of management processes. In this context, organizational communication is one of the fundamental variables of the research, serving as an interaction network that reduces individuals' levels of loneliness and alienation. The research aims to explain the relationship between loneliness and alienation in organizations and to examine the mediating role of organizational communication in this relationship. The absence of a study in the literature that addresses these three concepts together within a single model enhances the originality of the research. A mixed research method was adopted in the study and both quantitative and qualitative data were evaluated together. In the quantitative phase, a survey was conducted on 400 administrative staff working at Atatürk University. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 10 participants and their experiences were analyzed in detail. Quantitative data were analyzed using SPSS and AMOS programs. Qualitative findings were interpreted using the descriptive analysis technique using the NVIVO program. The research results revealed that as employees' organizational loneliness levels increase, their tendency towards organizational alienation increases, but a strong organizational communication system weakens this negative relationship. Findings show that developing an open, two-way, and trust-based communication culture within the organization increases organizational commitment and productivity by reducing loneliness and alienation. This study aims to guide managers and researchers on the strategic importance of organizational communication policies by contributing to the strengthening of the human-centered management approach in both public and private sector organizations.