Enerji İthal Eden Ülkelerde Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Büyüme İlişkisi: Oecd'den Bulgular

dc.contributor.advisor Algül, Yahya
dc.contributor.author Avcı, Gül
dc.date.accessioned 2026-03-26T15:35:52Z
dc.date.available 2026-03-26T15:35:52Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract Dünya genelinde artan nüfus ve hızlanan ekonomik büyüme, enerji talebini artırarak fosil kaynakları yetersiz olan ülkelerde enerji ithalatı ve enerjiye olan bağımlılığı yükseltmektedir. Enerji ithalatının ekonomik büyüme üzerinde bazı olumsuz etkilere yol açması, enerji faktörünün önemini daha belirgin hâle getirmekte ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi hızlandırmaktadır. Bu bağlamda, fosil enerji ithalatına bağımlı ülkelerde yerli yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş; enerji arz güvenliğini sağlama ve fosil yakıtlara kıyasla daha temiz olmaları gibi avantajlarıyla sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlama açısından öne çıkmaktadır. Bu potansiyel faydaları dolayısıyla, literatürde fosil enerji tüketimi yanında yenilenebilir enerji tüketiminin ekonomik büyümeyle olan ilişkisini inceleyen çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, fosil enerji ithalatından kaynaklanabilecek dış ticaret açıkları ve buna bağlı diğer ekonomik sorunları olumlu yönde etkileyebilme potansiyeli nedeniyle araştırılmaya değer bir konudur. Bu nedenle, bu çalışma enerji ithal eden OECD ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etmeyi amaçlamakta ve bu doğrultuda literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, OECD içinde enerji ithalatçısı konumundaki ülkelerin yenilenebilir enerji tüketim oranları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada 1990–2020 yıllarını kapsayan otuz yıllık veri seti kullanılmış; yenilenebilir enerji tüketimi ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değişkenleri dikkate alınarak güncel ve uzun vadeli bir analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamındaki ülkelerin verileri, Dünya Bankası'nın Dünya Kalkınma Göstergeleri (DKG) veri tabanından elde edilmiştir. Bu çalışmada, literatürdeki pek çok çalışmadan farklı olarak heterojen panel yapısını dikkate alan Dumitrescu Hurlin Panel Nedensellik analizi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, net enerji ithal eden OECD ülkelerinde ekonomik büyümeden yenilenebilir enerji tüketimine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, büyüme oranlarının yükseldiği dönemlerde yenilenebilir enerji kullanımının artabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla ekonomik büyümenin sekteye uğramaması için yenilenebilir enerji kaynaklarının güçlendirilmesi, bir politika önerisi olarak değerlendirilebilir. Öte yandan, iklim değişikliği, çevresel kaygılar ya da verimlilik artışı gibi nedenlerle yenilenebilir enerji kullanımında yaşanabilecek azalmanın ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisinin olmayabileceği yönündeki bulgular, yenilenebilir enerji politikalarında verimlilik ve tasarrufu önceleyen stratejilerin de desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.
dc.description.abstract The increasing global population and accelerating economic growth have intensified energy demand, leading to greater energy imports and dependence in countries with insufficient fossil fuel resources. The potential adverse effects of energy imports on economic growth have further highlighted the significance of the energy factor and accelerated the shift toward renewable energy sources. In this context, the transition to domestically available renewable energy resources in fossil fuel importing countries stands out as a means to enhance energy supply security and contribute to sustainable development, particularly due to the cleaner nature of renewables compared to fossil fuels. Owing to these potential benefits, a substantial body of literature has examined the relationship between economic growth and energy consumption, including both fossil and renewable sources. However, in energy importing countries, the relationship between renewable energy consumption and economic growth warrants particular attention, given its potential to mitigate trade deficits and other economic challenges arising from fossil energy imports. Accordingly, this study aims to analyze the causal relationship between renewable energy consumption and economic growth in energy importing OECD countries, thereby offering an original contribution to the literature. To this end, the relationship between renewable energy consumption and economic growth is investigated for OECD countries that are net energy importers. The study utilizes a thirty year dataset covering the period from 1990 to 2020, focusing on renewable energy consumption and Gross Domestic Product (GDP) as the main variables, to conduct a contemporary and long term analysis. The data for the countries included in the study are obtained from the World Bank's World Development Indicators (WDI) database. Distinct from many existing studies, this research employs the Dumitrescu Hurlin Panel Causality Test, which accounts for panel heterogeneity. The findings reveal a unidirectional causality running from economic growth to renewable energy consumption in net energy importing OECD countries. This suggests that renewable energy use tends to increase during periods of economic expansion. Therefore, enhancing renewable energy sources may be considered a viable policy recommendation to ensure uninterrupted economic growth. On the other hand, the finding that a potential decline in renewable energy use due to factors such as climate change, environmental concerns, or efficiency improvements may not adversely affect economic growth indicates that renewable energy policies should also support strategies prioritizing efficiency and conservation. en_US
dc.identifier.uri https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5NNqZKwwGohPh6_KCcfp-rsz1F0hvGaMJHaGbAsaTcSTGbitzgIJVl6CWBmaOECR
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.14901/5323
dc.language.iso tr
dc.subject Ekonomi
dc.subject Enerji
dc.subject Büyüme
dc.subject Ekonomik Büyüme
dc.subject Enerji
dc.subject Enerji Bağımlılığı
dc.subject Enerji Kaynakları
dc.subject Enerji Tüketimi
dc.subject OECD Ülkeleri
dc.subject Panel Nedensellik
dc.subject Panel Veri Modelleri
dc.subject Yenilenebilir Enerji Kaynakları
dc.subject Economics en_US
dc.subject Energy en_US
dc.subject Growth en_US
dc.subject Economic Growth en_US
dc.subject Energy en_US
dc.subject Energy Dependence en_US
dc.subject Energy Resources en_US
dc.subject Energy Consumption en_US
dc.subject OECD Countries en_US
dc.subject Panel Causality en_US
dc.subject Panel Data Models en_US
dc.subject Renewable Energy Resources en_US
dc.title Enerji İthal Eden Ülkelerde Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Büyüme İlişkisi: Oecd'den Bulgular
dc.title The Relationship Between Renewable Energy Consumption and Growth in Energy Importing Countries: Evidence From the OECD en_US
dc.type Master Thesis en_US
dspace.entity.type Publication
gdc.description.department Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
gdc.description.endpage 112
gdc.identifier.yoktezid 940982

Files