Gazneli Mahmud Hikâyelerine Bir Bakış ve Gazneli Mahmud'un Menkıbevi Kişiliğine İlişkin Bazı Tespitler

Abstract

Ömrünü savaş meydanlarında geçirmiş olan Gazneli Mahmud; akıllı, cesur bir asker olduğu kadar döneminin âlim ve şairlerinin hamiliğiniyapmış çok yönlü bir yöneticidir. Kaynaklarda itikadi olarak sünni bir müslüman olduğu, küçük yaşlarında Kur'an'ı ezberlediği, döneminin mutasavvıfları ve âlimleriyle yakın ilişkiler içerisinde olduğu belirtilen sultan; seferlerinide cihat duygusuyla gerçekleştirmiş ve kendisine İslam uğruna yapmış olduğu çalışmalarından dolayı halife tarafından yeminüddevle ve emînülmille unvanı yanında pek çok unvan verilmiştir. Yaptıklarıyla tarihte iz bırakmış olanGazneli Mahmud, zaman içerisinde menkıbevi bir kişiliğe bürünmüş ve yaşadığı dönemden itibaren hikâyelere konu olmuştur. Bu çalışmada önceliklekaynaklardan hareketle Gazneli Mahmud'un hayatı ve tarihî kişiliği hakkındabilgi verilecek akabinde kaynaklarda tespit edilebilen Gazneli Mahmud hikâyeleri kısaca tanıtılarak hikâyelerde vurgulanan karakter özelliklerinedair bazı hususlara dikkat çekilecektir.