Motor Beceri Kazanım Düzeyine Göre Ayna Nöron Aktivitesinin EEG Sinyallerindeki Mu Ritmi Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma, farklı motor beceri düzeylerindeki bireylerde ayna nöron aktivitesindeki değişimleri inceleyerek beceri edinim sürecinin sinirsel temellerini anlamayı ve spor eğitiminde bilimsel temelli stratejiler geliştirmeye katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma yarı deneysel desen kullanılmıştır. Katılımcılar voleybol sporcularından seçilmiş ve Fitts ve Posner'in Motor Öğrenme Modeli'ne göre gruplara ayrılmıştır. Deneysel süreçte her sporcuya dört farklı video senaryosu izletilmiş, bu oturumlar sırasında EEG kayıtları alınmıştır. Ayna nöron aktivitesinin bir göstergesi olarak değerlendirilen mu ritmi (8–13 Hz) C3, Cz ve C4 bölgelerinden analiz edilmiş, bant gücü hesaplamaları BrainVision Analyzer ile yapılmış ve gruplar ile görev türleri arasındaki farklılıklar SPSS 27 paket programında istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yapılan analiz sonuçlarına göre, görev türü ve grup düzeyinin tüm kanallarda anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiştir (p < 0,05). C3 ve Cz'de görev, grup ve etkileşimler anlamlı bulunurken, C4'te yalnızca görev ve grup etkilerinin anlamlı olduğu saptanmıştır. Bulgular, motor beceri düzeyi ile görev türünün ayna nöron aktivitesini etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Çalışmada, farklı motor beceri düzeylerindeki bireylerde ayna nöron sisteminin etkinliğinin öğrenme aşamalarına ve görev zorluk düzeylerine bağlı olarak değişiklik gösterdiği ortaya konulmuştur. Bulgulara göre, özellikle zor motor görevlerde mu ritmi baskılanmasının daha güçlü sensorimotor aktivasyonla ilişkili olduğu, buna karşın orta düzeyde aşinalıkta aktivasyonun sınırlı kaldığı görülmüştür. Ayrıca hem yeni bir uyaranın hem de yüksek aşinalık içeren uyaranın sistemi güçlü biçimde harekete geçirdiği; bunun öğrenmenin erken aşamalarında anlamlandırma çabasıyla, ileri aşamalarında ise otomatik zihinsel simülasyon süreçleriyle ilişkili olduğu düşünülmketedir. Anahtar Kelimeler: Ayna Nöron Sistemi, elektroensefalografi, gözlemsel öğrenme, motor öğrenme, Mu Ritmi

Aim: This study aims to examine the changes in mirror neuron activity among individuals with different motor skill levels and to contribute to the development of evidence-based strategies in sports training by better understanding the neural foundations of skill acquisition Methods: The study employed a quasi-experimental design. Participants were selected from volleyball athletes and grouped according to Fitts and Posner's Motor Learning Model. During the experimental procedure, each athlete was presented with four different video scenarios while EEG recordings were collected. The mu rhythm (8–13 Hz), considered an indicator of mirror neuron activity, was analyzed from the C3, Cz, and C4 regions. Band power calculations were performed using BrainVision Analyzer, and differences between groups and task types were statistically compared using the SPSS 27 software package. Results: According to the analysis results, task type and group level were found to have significant effects across all channels (p < 0.05). While task, group, and their interactions were significant in C3 and Cz, only task and group effects were significant in C4. These findings reveal that both motor skill level and task type influence mirror neuron activity. Conclusion: The study demonstrated that the effectiveness of the mirror neuron system varies according to learning stages and task difficulty levels in individuals with different motor skill levels. The findings indicated that, particularly in difficult motor tasks, mu rhythm suppression is associated with stronger sensorimotor activation, whereas activation remains limited under moderate familiarity. Moreover, both novel stimuli and highly familiar stimuli were found to strongly activate the system; this activation is thought to be associated with the effort of interpretation during the early stages of learning and with automatic mental simulation processes in the later stages. Keywords: Mirror Neuron System, electroencephalography, observational learning, motor learning, Mu rhythm