Sühreverdî’nin Ontolojisinde Nûru’l-envâr: Hikmet’ül-işrâk Özelinde

Abstract

Bu çalışmada İşrâkî felsefenin kurucusu ve en önemli filozofu olan ŞihâbuddînSühreverdî’nin (ö. 1191) felsefî sisteminde merkezi bir konumda yer alan Nûru’l-Envârkavramı ontolojik çerçeve bağlamında incelenmiştir. Ona göre varlık hiyerarşisinin entepesinde Nûru’l-Envâr bulunmaktadır. Onun varlığı kendiliğinden apaçık olduğu gibiaynı zamanda kendisi dışındaki bütün diğer varlıkları da apaçık kılmaktadır. O, nurlarınnurudur; daima var olan ve mutlak olarak tek olan nurdur. O, zatı gereği feyyaz olduğuiçin bütün varlıklar ondan feyezan etmiştir. Onun varlığı zatı gereği zorunlu iken, diğervarlıklar zatları gereği mümkün, yani eksik olan varlıklardırlar. Ayrıca onun ontolojiksisteminde varlık, nur/ışık şeklinde nitelendirilirken yokluk ise zulmet, yani karanlıkolarak nitelendirilmektedir ki zulmet, mutlak kötülük anlamına gelmektedir.