Orta Türkçe Dönemi Eserlerinde Ses Söz Varlığı

Abstract

Bu çalışmada Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi, Çağatay Türkçesi) dönemlerinde ses ve ses bildiren söz varlığı incelemesi yapılmıştır. Söz varlığı tespiti için veri kaynağı olarak belirtilen dönemlerde yazılmış olan eserler kullanılmıştır. Elde edilmiş olan söz varlığı İsimler ve Fiiller olarak ayrılıp kendi içerisinde alt başlıklar hâlinde kategorize edilmiştir. Çalışma ana hatlarıyla üç bölüme ayrılmıştır. Çalışmanın I. Bölüm'ünde kavramların tanımlandırılması verilmiş olup konu üzerine yapılmış olan çalışmalar ele alınmaktadır. Çalışmanın II. Bölüm'ü, İsimler başlığı altında ele alınan söz varlığının tasnifini göstermektedir. Çalışmanın III. Bölüm'ü ise, Fiiller başlığı altında ele alınan söz varlığının tasnifini göstermektedir. Çalışma sonunda tespit edilen ses söz varlığının alfabetik dizini yapılmıştır. Anlam ve köken bilgisi bakımından ele alınan ses söz varlığının dönemlere göre ifadeleri ele alınmış ve hangi dönemde, hangi eserde ne şekilde geçtiği hakkında bilgi verilerek tanıklanmıştır. Ses söz varlığı, Türk dilinin etimoloji sözlüklerinden de referanslandırılarak verilmiştir. Elde edilen söz varlığı, Türkçenin unutulmuş veya kullanım sıklığını kaybetmiş kelimelerinin tekrar gün yüzüne çıkması ve aynı zamanda yapılacak olan sözlük çalışmalarına katkı sağlaması bakımından da önem taşımaktadır.This study analyses the phonetic and phonological lexical items in the periods of Historical North Eastern Turkic Language (Khwarezm Turkic, Kipchak Turkic, Chagatai Turkic). The works written in the specified periods were used as data sources for the determination of vocabulary. The vocabulary obtained was divided into nouns and verbs and categorised under subheadings. The study is divided into three main sections. In Part I of the study, the definition of concepts is given and the studies on the subject are discussed. Part II of the study shows the classification of the vocabulary under the title of Nouns. Part III of the study shows the classification of the vocabulary under the title of Verbs. At the end of the study, an alphabetical index of the identified phonetic vocabulary was made. The expressions of the sound vocabulary, which are handled in terms of meaning and etymology, are discussed according to the periods and witnessed by giving information about which period and in which work it is mentioned. The sound vocabulary is also referenced from the etymological dictionaries of the Turkish language. The vocabulary obtained is also important in terms of bringing the forgotten words of Turkish or the words that have lost their frequency of use back to the surface and contributing to the dictionary studies to be carried out at the same time.