Çoruh Havza’sındaki Günlük Maksimum Yağış Serilerinin Trend Analizi

Abstract

Bu çalışmada, yıllık, mevsimlik ve aylık üç zaman dilimdeki günlük maksimum yağışların trendleri Mann-Kendall (MK), modifiye edilmiş Mann-Kendall (mMK), Theil-Sen (TH) ve Mann-Kendall Sıra Korelasyon (MKSK) testleri kullanılarak araştırılmıştır. Bu testler, Çoruh havzasında bulunan 5 adet istasyonun günlük maksimum yağış verilerine uygulanmıştır. MK ve mMK testleri trendlerin anlamlılığını belirlemede, TH testi trendin büyüklüğünü hesaplamada ve MKSK testi ise ele alınan verilerdeki anlamlı trendlerin başladığı yılları tespit etmede kullanılmıştır. MK ve mMK test sonuçlarına göre Ocak, Mart, Temmuz, Ağustos ve Ekim aylarına ait günlük maksimum yağış değerlerinde istatistiksel anlamda bir artış varken Mayıs ve Aralık aylarının günlük maksimum yağış verilerinde ise istatistiki anlamda önemli azalışlar söz konusudur. Yıllık ve mevsimlik zaman ölçeğinde ise ele alınan verilerde istatistiksel anlamlı artış trendleri tespit edilmiştir. Ayrıca, TH testi günlük maksimum yağışlardaki en büyük negatif (azalış) trendin Aralık ayında, en büyük pozitif (artışın) trendin ise yıllık zaman diliminde meydana geldiğini belirtmektedir. Buna ek olarak, MKSK testide bu tespit edilen anlamlı negatif ve pozitif trendlerin başlangıç yıllarının çoğunlukla 1980'lerin ortalarında ve 1990'ların başları olduğunu göstermektedir