Kıssa-i Mûsâ Anlatıları Üzerine Değerlendirmeler ve Müellifi Bilinmeyen Bir Kıssa-i Mûsâ Örneği

Abstract

Klasik Türk edebiyatının kaynaklarından biri olan Kur'an kıssaları, insanları doğru yola sevk etmek,hidayete ulaştırmak için önemli vasıtalardır. Kur'an'da öz olarak bulunan bu kıssalar, zamanla farklıkaynaklardan da beslenerek genişlemiş, edebiyatımızın temel malzemesi olmuşlardır. Hz. Yusuf, Hz.İbrahim, Hz. Süleyman, Zülkarneyn kıssaları edebiyatımızda çokça işlenmiş, müstakil eserlere dekonu olmuş kıssalardır. Bu kıssalardan bir tanesi de Hz. Musa kıssasıdır. Hz. Musa kıssası, hemmanzum hem de mensur eserlerin muhtevalarına kaynaklık etmiş, edebiyatımızda bu kıssa etrafındamuhtelif eserler oluşturulmuştur. Çalışmamıza konu olan Kıssa-i Mûsâ metni, Amasya Beyazıt İlHalk Kütüphanesi 05 Ba 509/4 numarasıyla kayıtlı bir mecmuada bulunmaktadır. Müellifi belliolmayan metin, Hz. Musa kıssasının bir bölümü olan Hz. Musa'nın Tûr Dağı'nda Allah ile konuşmasıhadisesini konu almaktadır. Hz. Musa kıssası içerisinde yer alan bu bölüm müstakil eserlere\"Münâcât-ı Mûsâ (AS)\" başlığıyla konu olmuştur. 22 varaktan oluşan bu metin baştan sona kadar Hz.Musa'nın Allah'a münacatı ve Allah'ın emir ve yasakları konusu etrafında şekillenmiştir. EskiAnadolu Türkçesinin dil hususiyetlerini gösteren metinde karşılıklı konuşma üslubu ve anlaşılır birdil kullanılmıştır. Halkın anlayabileceği bir dille yazılan metinin dinî-didaktik yönü de ağırbasmaktadır. Çalışmada öncelikli olarak Kur'an kıssaları hakkında bilgi verilecek, daha sonraedebiyatımızda Hz. Musa kıssasına yer veren bazı temel eserler ve bu eserlerde yer alan hikâyelertanıtılacaktır. Akabinde çalışma konusu olan Kıssa-i Mûsâ metni tanıtılarak kıssanıntranskripsiyonlu metni verilecektir.