Ar-ge Proje Seçim Problemine Yeni Bir Yaklaşım ve Çözüm Önerisi: Uta Yöntemi

Abstract

Küreselleşmenin hızla arttığı günümüzde rekabet edebilirliğin temelibilgiye dayanmaktadır. Bilgi, Ar-Ge çalışmaları ile sistematik halegetirilerek bilim ve teknolojiye dönüşür. Bir ülkenin kalkınması katmadeğer üretmesi, istihdam sağlayabilmesi, üretimlerini sürekli artırarakdevam ettirebilmesi ancak bilgi birikiminin artması ve artan bilgininbilim ve teknolojiye dönüştürülmesi ile mümkündür. Ürün ve hizmetçeşitliliğinin çok fazla olduğu göz önüne alındığında ülkelerin veüreticilerin bu faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve rekabet edebilmeleriiçin yenilikler ortaya koyması gerekmektedir. Bu konuda araştırma vegeliştirme (Ar-Ge) büyük önem taşımaktadır. Ar-Ge, hali hazırdabulunan bilgilerden yeni ürün, yeni üretim yöntemlerinin geliştirilmesiveya yeni teknolojilerin, ürünlerin, üretim yöntemlerinin elde edilmesiolarak tanımlanabilir. Diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemiz de Ar-Geyatırımlarını teşvik etmekte ve Ar-Ge yatırımlarına destek vermektedir.Bu kapsamda birçok kurum ve kuruluş girişimcilerin, firmaların,akademisyenlerin Ar-Ge projelerini sağladığı katma değer oranındadesteklemektedir. Ar-ge boyutunda desteğin belirlenmesinde etkinolacak katma değer ise fayda olarak değerlendirilebilir. Bu amaçladesteklerin etkin bir şekilde kullanılması göz önüne alınarak,çalışmamızda Ar-Ge projelerinin seçiminin yapıldığı bir yarışmadaprojelerin değerlendirme süreci ele alınmıştır. UTA yöntemi marjinalfaydayı dikkate alan yapısı ve doğrusal programlama yaklaşımınıiçermesi nedeniyle tercih edilmiştir. Yöntemin çözüm aşamasında eldeedilen matematiksel modelin çözümü için de GAMS Programındanyararlanılmıştır. Bulunan çözümün fayda temelli olmasından dolayıprojelerin daha etkin ve doğru şekilde sıralanmasına desteksağlayabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.