Akdeniz Diyetine Uyumun ve Beslenme Sürdürülebilirliğinin Değerlendirilmesine Yönelik Yeni Doğrulanmış Kısa Anketin (Medq-sus) Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği: Metodolojik Bir Çalışma

Abstract

Bu çalışma, \"Akdeniz Diyetine Uyum ve Beslenme Sürdürülebilirliği Anketi (MedQ-Sus)\"nin geçerliliğini test etmeyi ve düşük alkol tüketim kültürü göz önüne alındığında, Türk toplumu için güvenilir, alkolsüz bir Akdeniz diyeti uyum aracı ihtiyacını karşılamayı amaçlamaktadır. Çalışma, Ekim 2023 ile Mayıs 2024 arasında, 18 ile 64 yaşları arasındaki 290 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. İçerik geçerliliği, 10 diyetisyen akademisyenden oluşan bir uzman paneli tarafından değerlendirilmiştir. Ayrıca, Davis yöntemi kullanılarak içerik geçerlilik indeksi (CVI) hesaplanmıştır. Maddelerin CVI puanları 0.8 ile 1.0 arasında değişmiş; bu doğrultuda, ölçekte herhangi bir madde çıkarılmamıştır. Açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin yapı geçerliliği değerlendirilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0.905 ve Bartlett testi sonuçları (x² = 2426.436, p < 0.001), verilerin faktör analizi için uygun olduğunu göstermiştir. AFA sonuçları, ölçeğin tek faktörlü yapısını doğrulamış ve Faktör yükleri maddeler için 0.699 ile 0.916 arasında bulunmuştur. İç tutarlılık analizlerinde, ölçeğin Cronbach α katsayısı 0.954 olarak tespit edilmiştir. Madde-toplam korelasyonları pozitif olup, herhangi bir madde çıkarıldığında Cronbach α katsayısında anlamlı bir artış gözlemlenmemiştir. Sonuç olarak, MedQ-Sus ölçeğinin Türkçe versiyonunun hem geçerli hem de güvenilir olduğu belirlenmiştir. Bu ölçek, Türkiye'de yetişkinlerin Akdeniz diyetine uyumunu ve beslenme sürdürülebilirliğine ilişkin algılarını değerlendirmek için kullanılabilir. Bu çalışma, Türkçe konuşanlar arasında Akdeniz diyetine uyumu ölçmek için bir aracın geçerliliğini ve güvenilirliğini sağlamaya katkıda bulunmaktadır.