Kuşaklar Arası Ağız Kullanımı Üzerine Dilbilimsel Bir İnceleme (Pasinler Erzurum Örneği)

Abstract

Kuşaklar Arası Ağız Kullanımı Üzerine Dilbilimsel Bir İnceleme (Pasinler/Erzurum Örneği) İnsanoğlunun var olduğu günden bu yana iletişim aracı olan dil, zamanla toplumların kabile, boy ve millet hâline gelmesiyle lehçe, şive ve ağız olarak ayrılmıştır. Dilin farklı gruplar tarafından kullanılmasının sonucu olarak kendiliğinden ortaya çıkan ağızlar, yaşanılan coğrafyanın ve yaşam şartlarının etkisiyle belirli kalıplara oturmaya başlamıştır. Kuşaklar Arası Ağız Kullanımı Üzerine Dilbilimsel Bir İnceleme (Erzurum/Pasinler Örneği) isimli çalışma ile bahsi geçen ilçe merkezi ve köylerinde yapılan derlemeler aracılığıyla dilbilimsel incelemeler yapılarak ilçenin ağız kullanımı tespit edilmeye çalışılmıştır. Hazırlanan çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Erzurum/Pasinler Ağzı Derleme Metinleri ve Dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünden sonra araştırmanın konusu, araştırmanın amacı ve araştrırmanın önemine dair açıklamalar yapılmıştır. Birinci bölümde dil ve Erzurum ağzına ilişkin bilgiler verilerek dil incelemesi isimli ikinci bölüme geçilmiştir. Yine ikinci bölümde yapılan derlemeler ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı açısından incelenmiştir Erzurum/Pasinler Ağzı Metinleri isimli üçüncü bölümde ise Pasinler köylerinde ve ilçe merkezinde bulunan üç farklı kuşak ve her kuşaktan on dört kişi, toplamda ise kırk iki kişi ile derlemeler yapılarak bunlar fonetik alfabe ile yazıya aktarılmış ve fonetik alfabe ile metinlerin daha anlaşılabilir hâle gelmesi amacıyla Dizin başlığı altında dördüncü bir bölüm hazırlanmıştır. Çalışmada yer alan Dil İncelemesi bölümü ile birlikte kuşaklar arası ağız kullanımının ne şekilde olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca yapılan bu çalışma ile birlikte kuşakların birbiri ile olan iletişimi ve bu iletişimi etkileyen amillerin ne gibi sonuçlara yol açtığı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Pasinler ağzı, Ağız araştırmaları, Kuşaklar arası iletişim, Dilbilimsel inceleme

A Linguistic Study on Intergenerational Local Dialect Use (The Case of Erzurum/ Pasinler) Language, which has been a means of communication since the day human beings existed, has evolved over time as societies became tribes, clans and nations it is divided into languages, accent and dialect. Dialects that appear spontaneously over time, the geography and living conditions under its influence, it has fallen into certain molds. A Linguistic Study on Intergenerational Local Dialect Use (The Case of Erzurum/Pasinler) the work mentioned in the aforementioned through surveys conducted in the district center and villages through linguistic investigations dialect usage status of the district was observed. Prepared work, İntroduction, Language Review, Erzurum/Pasinler Dialect Compilation Texts and Index ıt consists of four parts. After the introduction, the subject of the research, the purpose of the research and the importance of the research explanations have been made. In the first chapter on language and the dialect of Erzurum by giving information. The second section, language analysis, was started. Again, the compilations made in the second section phonetis, morphology and ıt was analyzed in terms of vocabulary. In the third section titled Erzurum/Pasinler Dialect Texts located in Pasinler villages and district center three different generations and fourteen people from each generation in total, forty-two people were interviewed they were transcribed with the phonetic alphabet and making texts more understandable with the phonetic alphabet fort his purpose, a fourth chapter has been prepared under the title of Index. With the linguistic analysis section in the study ıntergenerational use of the dialect together it has been observed what form it takes. In addition, with this study, it is also possible to identify the generations with each other the communication and the reasons affecting this communication ıt has been demonstrated what consequences it leads to. Keywords: Pasinler's Local Dialect, Local Dialect Studies, Intergenerational communication, Linguistic analysis