Benzinli Motor Elektronik Kontrollü Soğutma Sistemi Tasarımı ve Üretimi

Abstract

Günümüzde tasımacılık sektöründe içten yanmalı motorların (IYM) kullanımı her geçen gün artmaktadır. Bu artıs beraberinde güç ve performans talebini de ortaya çıkarmaktadır. Fakat üreticilerin daha güçlü ve performanslı motor üretmesi motorda yanmanın verimli olmasına baglıdır. Silindir içerisinde meydana gelen yanmanın mekanik enerjiye dönüsen kısmı kimyasal enerjinin sadece üçte birini olusturmaktadır. Geriye kalan enerji egzozdan ve sogutma sistemiyle dısarı atılmaktadır. Sogutma sistemiyle enerjinin dısarı atılmasına ragmen bu sistemler motorlarda hayati öneme sahip olup motor parçalarının sıcaklıgının asırı derecede artmasını önlemekte ve silindir kapagı, cidarları ile pistonlar gibi mekanik parçaların uzun ömürlü olmasını saglamaktadır. Ticari amaçlarla üretilen araçlarda kullanılan içten yanmalı motorların sogutma sistemi, teknolojinin ilerlemesiyle beraber sürekli olarak gelisen diger sistemlerine nazaran çok fazla degisiklik gösterememistir. Ayrıca üretici firmalarda ve üniversitelerdeki arastırmacılar, güç üretimi ve yanma konuları üzerine odaklanmıstır. Bu nedenle, güç üretimi ile esdeger öneme sahip IYM?lerin termal yönetim sistemleri konusu pek fazla dikkate alınmamıstır. Fakat motorlarda olusan ısı transfer sisteminin optimum sekilde yönetilmesinin motor performansı, yaglama kalitesi, egzoz emisyonları ve yakıt verimliligi gibi birçok önemli parametreye olumlu etkisi bulunmaktadır. Dolayısıyla sogutma sistemi içerisinde dolasan sıvının sıcaklık ve debi profilinin degisken kosullara göre olusturulması ve tasarlanacak denetleyici sistem ile hassas bir sekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla hazırlanan proje önerisinde IYM?ler için motorda olusan ısı transferinin optimal dagılımını saglamak amacıyla termal yönetim sisteminin tasarımı ve üretimi hedeflenmektedir. Ayrıca üretilen bu sistem benzinli bir araç üzerine uygulanacak ve gerçek trafik kosullarında test edilecektir. Proje önerisi kapsamında gerçeklestirilecek çalısmalar dogrultusunda kullanılacak olan elektrikli pompanın, radyatör fanının ve mekanik termostat elemanı yerine kullanılacak ve açıklıgı ayarlanabilen valfin kontrolü saglanacak ve sogutma sisteminin motora iliskin tüm parametrelerinin ölçümü yapılarak kontrol sisteminde kullanılacaktır. Ayrıca çalısmanın gidisatı dogrultusunda farklı kontrol algoritmaları ile deneyler yapılacaktır.Özetle, burada öngörülen çalısmanın tamamlanması ve beklenen sonuçların elde edilmesi, elektronik kontrollü sogutma sistemlerinin gelistirilmesi konusunda yenilik getirecektir. Ayrıca bu sonuçlar uluslararası indeksli dergi ve konferanslarda yayınlanabilecektir. Çalısmaların olumlu sonuçlanması ile akademik ve teknolojik alanda özellikle ülkemizde otomotiv sektörünün gelisimine katkı saglanacaktır.