Servet-i Fünûn Şiirinde Hayvanlar

Abstract

Servet-i Fünûn Dönemi, edebiyatımızdaki birçok yeniliğe imza atmış olması bakımından önem arz etmektedir. Aynı zamanda şairlerin dilde sadeleşme akımını terk ederek ağır ve sanatlı bir dili tercih etmeleri, şiirde 'saat-i semen-fam' gibi alışılmadık terkipler kullanmaları eleştiri oklarını üzerlerine çekmelerine neden olmuştur. En belirgin özelliklerinden biri de Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in öncülüğünü üstlendiği melâl dolu ruh halini tabiat üzerinden anlatmaya çalışmalarıdır. Servet-i Fünûn duyarlılığı ile yazan tüm şairler hislerini tabiat üzerinden anlatmaya çalışırken hayvan imgesinden sıkça faydalanmışlardır. Bu durum sadece bu döneme özgü olmayıp ilkel dönemlerden bu yana edebiyatımızın her döneminde kendine yer bulmuştur. Servet-i Fünûn Dönemi'nde kaleme alınan şiirlerde de hayvanlara sıkça rastlanması, anlaşılması güç kabul edilen bu dönemin, daha anlaşılır olması amacıyla bu çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Çalışmada, Servet-i Fünûn Dönemi'nde yazan tüm şairlerin şiirleri incelenerek, hayvanların yer aldığı şiirler tasnif yöntemi ile ayrıştırılmış, hayvanların şiirlerdeki nitelikleri ayrıntılı bir biçimde açıklanmış ve değerlendirilmiştir. Çalışma neticesinde, Servet-i Fünûn Dönemi yazarlarının şiirlerinde hayvanlara nasıl ve ne amaçla yer verdikleri ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Servet-i Fünûn, Hayvanlar, Şiir, Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin.

Servet-i Fünûn Period is important in that it has signed many innovations in our literature. At the same time, the fact that the poets abandoned the process of simplicity in the language and preferred a heavy and waxed language, and the use of unusual ingredients such as 'hour-i semen-fam' in poetry caused them to draw criticism arrows. One of its most prominent features is that Tevfik Fikret and Cenap Şahabettin try to explain the melal-filled mood that he takes the lead of. All poets who wrote with the sensitivity of Servet-i Fünun often benefited from the image of the animal while trying to explain their feelings through nature. This situation is not only unique to this period, but has been a place in every period of our literature since primitive times. The frequent encounter of animals in the poems written in the period of Servet-i Fünun made it necessary to carry out this work in order to be more understandable. In the study, the poems of all poets who wrote during the period of Servet-i Fünun were examined, the poems containing the animals were separated by the method of classification, the qualities of the animal in poems were explained and evaluated in detail. As a result of the study, it was revealed how and for what purpose the authors of the Wealth-i Fünun period included animals in their poems. Key Words: Servet-i Fünûn, Animals, Poetry, Tevfik Fikret, Cenap Şehabettin.