Medicago Sativa Çeşitlerinde Kallus İndüklenmesi ve Biyoaktif Bileşiklerin Üretimi

Abstract

Yonca (Medicago sativa L.), Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen baklagiller familyasına aittir. Fenolik bileşenler, flavonoid, temel amino asitler (valin, lösin, treonin ve lizin), tanenler, vitaminler (A, B1, B2, B6, B12, C ve E) veya β-karoten gibi biyoaktif bileşikler açısından zengindir. Bu çalışmada, explant sekonder metabolit içeriğinin kallus biyokütlesine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla kotiledon explantları steril koşullarda elde edilip kallus oluşumu 1 mg/L 2,4-D (Diklorofenoksi Asetik Asit) ve 0.0125 mg/L kinetin içeren standart MS ortamına aktarılmıştır. Explantların fenolik, flavonoid ve tanen içerikleri de belirlenerek biyokütleleri ile ilişkisi belirlenmiştir. Kallus biyokütlesi belirlenmesi için 74 M. sativa L. çeşidinin kotiledon eksplantları kullanılmıştır. Test edilen 74 yonca çeşidi, kallus gelişimi ve kallus biyokütle oluşumu bakımından farklılık göstermiştir. Van-22, Konya-Ereğli, Alsancak, Gözlü-1 ve İside çeşitlerinde daha yüksek kallus biyokütlesi gözlenirken, doku kültüründe Van- Gevaş, Bitlis-Hizan ve Van-Çaldıran daha düşük kallus biyokütlesi ile yanıt vermiştir. Doku kültürü koşullarında kotiledon eksplantları açısından yüksek kallus biyokütlesi olan bir yonca çeşidinin, düşük kallus biyokütlesi çeşidine göre daha yüksek toplam fenolik, flavonoid ve tanen içeriğine sahip olduğu gösterilmiştir. Toplam fenolik içeriği, düşük kallus biyokütlesine kıyasla daha yüksek kallus biyokütlesine sahip kotiledon eksplantlarında önemli ölçüde yüksektir. Yaprak taneni ve flavonoid birikiminin kallus biyokütlesi ile güçlü bir şekilde bağlantılı olduğu belirlenmiştir. Kallusun artan biyokütlesi ile doğru orantılı olarak kotiledon fenolik ve flavonoid içeriği artan bir eğilim göstermiştir.