Spor Lisesi Öğrencilerinin Fiziksel Aktiviteye Yönelik Tutumları ile Egzersiz Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, spor liselerinde öğrenim gören öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik tutumları ile egzersiz bağımlılığı eğilimlerini incelemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmada ayrıca yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir durumu, millilik ve spor yapma sıklığı gibi demografik faktörlere göre farklılıkların değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Araştırmaya Erzurum ilinde öğrenim gören 310 spor lisesi öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak 'Fiziksel Aktiviteye Yönelik Tutum Ölçeği' ve 'Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21' kullanılmıştır. Öğrencilerden elde edilen veriler SPSS 26 paket programında analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, normallik tesit, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon analizi ve post-hoc testleri (Tukey) uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, öğrencilerin egzersiz bağımlılığı eğilimlerinin orta düzeyde, fiziksel aktiviteye yönelik tutumlarının ise yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Yaş ve sınıf düzeyi arttıkça bağımlılık eğilimlerinde artış, tutumlarda ise azalma gözlenmiştir. Cinsiyet ve millilik değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Spor sıklığının bağımlılık üzerinde etkili olduğu, gelir düzeyi düşük öğrencilerin bağımlılık eğilimlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Spor liselerinde öğrenim gören öğrenciler genel olarak spora olumlu tutum geliştirmektedir; ancak belirli koşullar altında egzersiz bağımlılığı riski de ortaya çıkabilmektedir. Bu bulgular, eğitim kurumlarında tarama çalışmaları ve koruyucu müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Egzersiz bağımlılığı, Fiziksel aktivite, Fiziksel aktiviteye yönelik tutum, Spor eğitimi kurumlarıAim: The primary aim of this study is to examine the relationship between physical activity attitudes and exercise addiction tendencies among students enrolled in sports high schools. In addition, the study investigates whether these variables differ according to demographic factors such as age, gender, grade level, socioeconomic status, national athlete status, and frequency of exercise participation. Methods: The research sample consisted of 310 volunteer students studying at sports high schools in Erzurum, Türkiye. Data were collected using the 'Attitudes toward Physical Activity Scale' and the 'Exercise Addiction Inventory-21.' Statistical analyses were performed with SPSS 26, including descriptive statistics, normality test, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and post-hoc tests (Tukey). The level of significance was set at p<0.05. Results: The findings indicated that students demonstrated moderate levels of exercise addiction tendencies, while their attitudes toward physical activity were generally high. As age and grade level increased, exercise addiction tendencies tended to rise, whereas positive attitudes toward physical activity declined. No significant differences were observed in terms of gender or national athlete status. However, frequency of exercise participation was found to be a significant factor in addiction scores, and students from lower socioeconomic backgrounds exhibited higher levels of addiction tendencies. Conclusion: Students in sports high schools generally develop positive attitudes toward physical activity; nevertheless, under certain conditions, the risk of exercise addiction becomes evident. These results highlight the importance of regular screening practices and preventive interventions within educational settings to support healthy and balanced engagement in sport. Keywords: Attitude toward physical activity, Exercise, Exercise addiction, Sports education institutions