Haçlı Tarihi Yazımında Pıerre L’ermıte: Sıradan Bir Keşiş Mi, Haçlı Seferinin Mimarı Mı

Abstract

Birinci Haçlı Seferi’nin en ateşli vaizi olan Pierre L’ermite, Haçlı kronistlerinden Albertus ve onun eserini referans alan Willermus tarafından ilgi çekici rivayetlerle Haçlı seferinin mimarı olarak gösterilmiştir. Pierre’in Kudüs’e hac ziyaretinde bulunduğu, İsa’nın emriyle Kudüs patriğinden yardımlarını talep eden bir mektup alarak döndüğü ve nihayet Roma’da papa ile görüşerek onu Haçlı seferine teşvik ettiği mezkûr yazarlar tarafından çok canlı bir şekilde tasvir edilmiştir. Zaman içinde iyice zenginleştirilip süslenen bu kayıtlar, XIX. yüzyıl boyunca telif edilen eserlerde de tam karşılığını bulmuş -istisnaları olmakla birlikte- uzunca bir süre Pierre L’Ermite’in Haçlı seferini organize ettiğine inanılmıştır. Ancak Papalığın uzun bir süreden beri fikrî altyapısını hazırladığı Haçlı seferinin sıradan bir keşişe mal edilmesini anlamak mümkün değildir. Nitekim yapılan araştırmalar, etkili bir vaiz olan Pierre’in Papalığın bir politikası olan Haçlı seferinde yalnızca Haçlı ordularının öncülerine komuta eden başarısız bir lider olduğunu ortaya koymuştur. Bu makalede, Albertus ve Willermus’un kayıtları dönemin kaynakları ile karşılaştırılmış ve modern yazım da incelenerek Pierre L’Ermite’in Haçlı seferindeki konumu tespit edilmeye çalışılmıştır.