Trabzon’da Modernleşmenin Simgesi Olarak Meydan-ı Şarkî

Abstract

Bu makale bir bakıma, 19. yüzyıldan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Trabzon’un modernleşme tarihinin, Meydan-ı Şarkî üzerinden yapılan kısa bir özetidir. Hakikaten belirtilen süreçte Trabzon’da modernleşme adına ne varsa, bu Meydan’da karşımıza çıkmaktadır. Meydan’ın bu süreçte yeni bir kimlikle ortaya çıkışı ve yeniden isimlendirilmesi, çevresindeki binaların geçirdiği değişim, içerisindeki bahçenin bu süreçte “park” haline getirilmesi ve bu parka gelen yerli ve yabancıların “yaşam tarzı” başlı başına modernleşmeyi anlatmaktadır. Diğer taraftan bu modernleşmenin “geleneksel yaşam” ile karşılaşması ve çatışması da yine bu Meydan’da gerçekleşmiştir. Bu anlamda makalede ele aldığımız konulardan biri, Meydan’da içki satışının sebep olduğu tartışmalardır. Meseleye yapısal olarak bakıldığında ise Meydan’da bulunan İskenderpaşa Camii, Medresesi ve Mezarlığı bu süreçte bir “gösterge” olarak karşımıza çıkmaktadır. Yine geleneksel yaşam tarzını temsil eden kervanların, İran’dan getirdikleri yükleri 20. yüzyılın başlarına kadar Meydan’daki hanlara indirmeleri, Meydan’ın modernleşmesiyle tezat bir manzara olarak karşımızda durmaktadır.