Sibirya’nın İlk Başpiskoposu Kiprian Ve Sibirya’daki Faaliyetleri (1621-1624)

Abstract

Sibirya, 16. asrın sonlarında Rus hâkimiyeti altına girmesinin ardından Moskova için stratejik konumu ve zengin doğal kaynakları sayesinde her zaman büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu nedenle Batı Sibirya’da birçok Rus şehri kurulmuş ve kiliseler inşa edilmiştir. Ancak tüm bu önemli adımlara rağmen Sibirya’daki Rus varlığı ve kilisenin bölge üzerindeki etkisi istenilen düzeye ulaşmamıştır. Bu sebeple 1620’de Tobolsk merkezli Sibirya Piskoposluğu kurulmuş, 1621 yılında Kiprian Starorusennikov, Sibirya’nın ilk piskoposu olarak tayin edilmiştir. Kiprian öncelikli olarak mevcut kiliselerdeki bozulma ve yozlaşmalara son vermek amacıyla birçok önemli adım atmıştır. Kiprian, Sibirya’da kiliselerdeki sorunları çözmekle kalmamış, yeni kilise ve manastırların kurulmasına da öncülük etmiştir. Aynı zamanda piskoposluğun ihtiyaçlarını karşılamak üzere arazi ve tarım alanlarının tahsis edilmesi için büyük gayret göstermiştir. Kiprian tüm bunların yanı sıra Sibir halkları arasında Hristiyanlığı yaymak için aktif bir misyonerlik faaliyeti yürütmüş ve birçok yerel unsuru vaftiz etmeyi başarmıştır. Bununla birlikte, bölgenin tarihiyle yakından ilgilenmiş, özellikle Sibirya’nın ele geçirilişine dair önemli bilgilere sahip Kozaklarla iş birliği yaparak tarihî kayıtların derlenmesine katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, Kiprian’ın Sibirya’daki kısa görev süresi içerisinde gerçekleştirdiği faaliyetleri ele alarak, kadim Türk yurdu Batı Sibirya’nın Rus egemenliğine teslim edilme sürecini ve Hristiyanlık inancının bu topraklarda sistemli bir şekilde kökleşmeye başlamasını ortaya koymayı amaçlamaktadır.