Tanzimat Devrinde Gezinti Alışkanlıklarının Değişimi: İstanbul'da Mesire Yerleri

Abstract

Tarih boyunca tüm insanlar günlük yaşamın getirdiği yorgunluklarından kurtulmak için yollar aramışlardır. Her toplumda olduğu gibi Osmanlı Devleti'nde de bu ihtiyaç hâsıl olmuştur. Dönemin insanlara sunduğu şartlar çerçevesinde bu ihtiyaç giderilmeye çalışılmış, mesire yerleri de bu ihtiyaca cevap vermek adına ortaya çıkmıştır. Mesire alanları, günlük yaşamın keşmekeşinden kurtulmak isteyen İstanbul halkının kendine has eğlence anlayışıyla sosyal hayatın vazgeçilmez mekânları haline gelmişlerdir. İnsanlar mesire alanlarında tabiatla baş başa güzel vakit geçirme imkânı buldukları gibi sosyalleşme ihtiyaçlarını da karşılamışlardır. Devlet tarafından halkın dinlenme ve eğlenme ihtiyacını karşılamak için mesire yerleri düzenlenmiştir. İstanbul halkı tarafından çokça ilgi gören mesire alanlarında, farklı dönemlerde insanların giyim-kuşamları, yiyecekleri, kadın-erkek ilişkileri ve devletin toplum üzerindeki kaide ve uygulamalarında değişiklikler meydana gelmiştir. Bu çalışmada; Tanzimat devrinde mesire yerlerinin İstanbul halkı için önemi genel bir çerçevede, tarihsel araştırma metodu kullanılarak elde edilmiş ve veriler doküman incelemeleri neticesinde toplanarak değerlendirilmiştir.

Throughout the history, the whole humanits has tried to find ways to save themselves from the fatigue caused by the daily life. As in every society, this need also occurred in the Ottoman Empire. In respect of the conditions the period offered to people, this necessity was tried to be met, so the recreational places appeared in order to respond to this need. The promenade areas became indispensable places of the socail life for the people of Istanbul with their unique understanding of entertaintment to get rid of the bustle of the daily life. As well as having opportunity to spend marvelleous time in nature alone in the recreational places, people met socialization needs. The promenade areas were organized by the state to meet the needs of people for rest and entertaintment. In the promenade areas in which the Istanbul people were highly interested, changes occured in the rules and practices of the state on the society, in the male-female relations, foods, dressing styles of the people in different periods. In this study, the importance of the promenade areas for the people of Istanbul during the Tanzimat period was obtained in a general perspective by using historical research method and the data were evaluated as a result of document studies.