Lise Öğrencilerine Uygulanan Geleneksel ve Ters Yüz Eğitim Modellerinin Akılcı İlaç Kullanımı Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, okul sağlığı hemşiresi tarafından geleneksel eğitim modeli ile ters yüz eğitim modeli kullanılarak verilen akılcı ilaç kullanımı eğitiminin lise öğrencileri üzerindeki etkililiklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Yarı deneysel türde olan çalışma, Kars'ın Sarıkamış ilçesinde yer alan bir Anadolu Lisesinde 24.10.2024–24.02.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okulda öğrenim gören 13-18 yaş arası 276 öğrenciden tamamına ulaşılmaya çalışılsa da araştırmadan dışlanma kriterleri nedeniyle 174 öğrenciyle çalışma tamamlanmıştır. Sistematik örnekleme yöntemi ile (87 geleneksel eğitim modeli, 87 ters yüz eğitim modeli) gruplar belirlenmiştir. Veriler; geleneksel eğitim ve ters yüz eğitim modeli olarak iki farklı grupta yer alan öğrencilerden ön test ve son test olarak toplandı. Verilerin toplanmasında 'Kişisel Bilgi Formu' ve 'Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği' kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik ve nonparametrik testlerden yararlanılmıştır. Bulgular: Ön test sonuçlarına göre geleneksel eğitim grubu ile ters yüz eğitim grubu arasında daha önce akılcı ilaç kullanımı eğitimi alma oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Son test sonuçlarına göre ise geleneksel eğitim ve ters yüz eğitim grupları arasında akılcı ilaç kullanımı eğitiminden sonra tekrar eğitim almak isteme oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p < 0,05). Geleneksel Eğitim grubunda tekrar eğitim almak istemeyenlerin oranı daha fazladır. Her iki grupta grup içi ön test ve son testte kullanılan reçetesiz ilaç ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır. Gruplar arası Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği ön test-son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında, son testte Akılcı İlaç Kullanımı ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Akılcı İlaç Kullanımı Bilgi Düzeyi oranları farkı son testte gruplar arası istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Sonuç: Akılcı ilaç kullanımı konusunda öğrencilerin çoğunluğunun yetersiz bilgiye sahip olduğu saptanmıştır. Geleneksel Eğitim ve Ters Yüz Eğitim modeli ile verilen akılcı ilaç kullanımı eğitiminin her iki grupta ki öğrenciler üzerinde bir etki yarattığı fakat geleneksel eğitim modelinin ters yüz eğitim modeline oranla daha başarılı olduğu bulunmuştur. Okul Sağlığı Hemşirelerinin akılcı ilaç kullanımı üzerine verecekleri eğitimler öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeyleri üzerinde önemli bir etki oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Lise öğrencileri, Okul sağlığı hemşiresi, Sağlık eğitimi, Ters yüz eğitim

Aim: This study aimed to compare the effectiveness of rational drug use education delivered by a school health nurse using the traditional education model and the flipped classroom model on high school students. Methods: This quasi-experimental study was conducted between October 24, 2024, and February 24, 2025, at an Anatolian High School in the Sarıkamış district of Kars, Türkiye. Although the study population consisted of 276 students aged 13–18 years, the study was completed with 174 students due to exclusion criteria. Using systematic sampling, students were assigned to two groups: the traditional education group (n = 87) and the flipped classroom group (n = 87). Data were collected through pre-test and post- test applications. The 'Personal Information Form' and the 'Rational Drug Use Scale' were used as data collection tools. Descriptive statistics as well as parametric and nonparametric statistical tests were used to analyze the data. Results: According to the pre-test findings, there was no statistically significant difference between the groups in terms of having previously received rational drug use education (p > 0.05). Post-test results showed a statistically significant difference between the groups regarding willingness to receive rational drug use education again (p < 0.05), with a higher proportion of students in the traditional education group reporting unwillingness to receive further training. In both groups, the difference between pre-test and post-test mean values of non-prescription drug use was statistically significant. Comparisons of post-test Rational Drug Use Scale mean scores revealed a statistically significant difference between the groups (p < 0.05). Additionally, post-test differences in rational drug use knowledge levels between the groups were statistically significant (p < 0.05). Conclusion: The majority of students were found to have insufficient knowledge regarding rational drug use. While both the traditional education model and the flipped classroom model were effective in improving students' knowledge and awareness, the traditional education model appeared to be more effective. Rational drug use education provided by school health nurses plays a significant role in enhancing students' knowledge and awareness levels. Keywords: Flipped classroom, Health education, High school students, Rational drug use, School health nurse.