Lise Öğrencilerinde Problemli İnternet Kullanımı, Dijital Oyun Bağımlılığı ve Dijital Obezitenin Belirlenmesi

Abstract

Aim: This study aimed to determine the levels of problematic internet use, digital gaming addiction, and digital obesity among high school students, as well as to examine the relationships between these variables. Method: Designed as a descriptive and correlational study, the research was conducted between June 2024 and June 2025 in four public high schools located in the Yakutiye district of Erzurum, Türkiye. A total of 490 students, selected through a multistage sampling method, were included in the study. Data were collected using the Personal Information Form, the Problematic Internet Use Scale, and the Digital Gaming Addiction Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, and Pearson correlation analysis were employed. For the identification of digital obesity, machine learning methods were applied; variable selection was performed using the Boruta algorithm, and models were tested with a 10-fold cross-validation method. Results: The findings revealed that the mean scores of problematic internet use and digital gaming addiction were at moderate levels. Both problematic internet use and digital gaming addiction were significantly higher among male students and those whose expenses exceeded their income. A moderately strong positive correlation was determined between problematic internet use and digital gaming addiction (p < 0.05). Machine learning models generally demonstrated satisfactory performance, with the highest predictive success achieved by Random Forest and Support Vector Machine algorithms. Conclusion: The study indicates that problematic internet use, digital gaming addiction, and digital obesity represent significant public health concerns among high school students. The results highlight the necessity of developing school-, family-, and health-based programs aimed at reducing digital addictive behaviors and preventing the risk of digital obesity in adolescents. Keywords: Adolescent, Digital obesity, Digital gaming, Nursing, Problematic internet use

Amaç: Bu araştırma, lise öğrencilerinde problemli internet kullanımı, dijital oyun bağımlılığı ve dijital obezite düzeylerini belirlemek ve aralarındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırma, Haziran 2024–Haziran 2025 tarihleri arasında Erzurum ili Yakutiye ilçesindeki dört devlet lisesinde yürütülmüştür. Çok aşamalı örnekleme yöntemiyle seçilen 490 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği ve Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Dijital obezitenin belirlenmesinde ise makine öğrenmesi yöntemleri kullanılmış; değişken seçimi Boruta algoritması ile yapılmış, modeller 10 katlı çapraz geçerlilik yöntemiyle test edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin problemli internet kullanımı ve dijital oyun bağımlılığı puan ortalamalarının orta düzeyde seyrettiği; her iki bağımlılık düzeyinin erkek öğrencilerde ve geliri giderinden düşük olan öğrencilerde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Problemli internet kullanımı ile dijital oyun bağımlılığı arasında orta düzeyde güçlü bir ilişki belirlenmiştir (p < 0.05). Makine öğrenmesi modelleri genel olarak tatmin edici performans sergilemiş, en yüksek başarı rastgele orman ve destek vektör makineleri algoritmalarında elde edilmiştir. Sonuç: Araştırma, lise öğrencilerinde problemli internet kullanımı, dijital oyun bağımlılığı ve dijital obezitenin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, öğrencilerde dijital bağımlılık davranışlarının azaltılması ve dijital obezite riskinin önlenmesine yönelik okul, aile ve sağlık temelli programların geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Adolesan, Dijital obezite, Dijital oyun bağımlılığı, Hemşirelik, Problemli internet kullanımı