2026-03-262026-03-26https://hdl.handle.net/20.500.14901/999Alzheimer hastalığı (AH) genel anlamda zihinsel rahatsızlıkların %60’ını kapsamaktadır ve en önemli nörodejeneratif hastalıklardan biridir. Önlenemeyen, iyileştirilemeyen ve yavaşlatılamayan AH’den dünya çapında milyonlarca insan zarar görmektedir. AH kronik bir nörodejeneratif hastalık olup ilk göstergesi genellikle kısa dönemli hafıza kaybıdır. Hastalık ilerledikçe birçok semptomda kendini gösterebilmektedir, örneğin olarak yön bulma zorluğu, motivasyon kaybı, ruh halinde değişmeler, dil kulanmada sorunlar ve kendi bakımında zorlanmalar olabilir. Bu gibi rahtsızlıkların ilerlemesi sonucunda hastanın vücudu hayatsal fonksiyonlarını yerine getiremez olur ve hastalık ölümle sonuçlanır. Amerika gibi büyük ülkelerde AH engellemek için yapılan bilimsel çalışmalara yılda yaklaşık 1 trilyon dolar bütçe ayrılmaktadır. Bunun yanında yeni terapilerin, metotların ve ilaçların geliştirilmesi ülkemiz adına dünya araştırmalarında yarışır bir konuma gelmek için büyük önem arz etmektedir. (R)-a-lipoyl-glycyl-l-prolyl-l-glutamyl dimethyl ester (LA-GPE) sentezlenen ve antioksidan/nöronkoruyucu olarak multifonksiyonel etkisi kanıtlanmış bir moleküldür. Aynı zamanda nörodejeneratif hastalıklar için nörokoruyucu etkisiyle aday bir ilaçtır. Yapılan çalışmalarda LA-GPE’nin yüksek oranda nöron koruyucu özelliği gösterdiği ve H2O2- /6-OHDA ile nörotoksisite indüklenmiş SH-SY5Y hücre hatlarında antioksitant ajan olarak kullanılabilirliği analiz edilmiştir (Cacciatore 2012). Bu projede, antioksidan özelliği olan LA-GPE’nin retinoik asit ve beyin nörotrofik fakatörleri uygulanıp normal beyin hücrelerine benzer yapılara dönüştürülmüş SH-SY5Y nöroblastom hücrelerinde test edilecektir. Senil plaklarının geneliçeriği olan b-amyloid peptidi yardımıyla değişime uğramış SH-SY5Y hücrelerinde AH ortamı in vitro olarak canlandırılacaktır. Daha sonra örnekler değişen konsantrasyonlarda ve geniş aralıklarda LA-GPE ile analiz dilerek ilacık koruyucu özelliği test edilecektir. Bununla birlikte LA-GPE uygulanmış ve uygulanmamış hücre hatları 3-(4,5 dimetylthiazol -2-yl) - 2,5 diphenltetrazolium bromide (MTT) assay ve Lactate dehydrogenase (LDH) testi ile hücre çoğalımı kontrol edilecektir. Ayrıca, LA-GPE uygulanmış normal ve AH ortamında ki SH-SY5Y hücrelerinin gen ekspresyon düzeyleri RT² Profiler PCR Array ile analiz edilecektir. Bu proje altında, Antioksidan özellikte ki LA-GPE’nin AH ortamı canlandırılmış SH-SY5Y hücreleri üzerinde ki etkileri test edilecektir ve bulunan bilgiler ışığında LA-GPE’nin AH’na karşı ilaç tedavisinde ki kullanılabilirliği değerlendirilmiş olacaktır.Alzheimer disease (AD) accounts for 60% of cases of dementia and one of the most important neurodegenerative diseases. Millions of people are suffering from AD world wide although it cannot be prevented, cured or slowed. AD is a chronic neurodegenerative disease that the most common early symptom is short-term memory loss. When the disease progress many symptoms can be seen such as disorientation, loss of motivation, mood swings, problems with language and not managing self care. After this progression body cannot execute its normal functions and at the end this lead to death. In USA, researches funded nearly 1 trillion dolar annual to find a solution to preven AD. Futhermore, it is curicial for our country to develop new therapies, methods and drugs to prevent AD and keep up with world researches. (R)-a-lipoyl-glycyl-l-prolyl-l-glutamyl dimethyl ester (LA-GPE) is synthesized codrug with proven antioxidant/neuroprotective multifunctional properties. It can be used as candidate drug for neurodegenerative diseases with its neuroprotective feature. LA-GPE was demonstrated to be significantly neuroprotective and to act as an antioxidant against H2O2- and 6-OHDA-induced neurotoxicity in SH-SY5Y cells (Cacciatore 2012). In this project, LA-GPE codrug which has antioxidant properties against Alzheimer ve Parkinson diseases is going to be tested on SH-SY5Y neuroblastoma cell line which differentiated with Retinoic Acid and Brain-Derived Neurotrophic Factor which gives rise to fully differentiated human neuron-like cells. The b-amyloid peptide, the major component of the senile plaques in AD, is going to apply on differentiated SH-SY5Y cells to stimulate AD in vitro conditions. Then, samples are treated with LA-GPE in different concentrations to understand protective effect of the drug on AD. Furthermore, LA-GPE treated and untreated cell lines are tested for cell proliferation by 3-(4,5 dimetylthiazol -2-yl) - 2,5 diphenltetrazolium bromide (MTT) assay and Lactate dehydrogenase (LDH) assay. Besides, the genetic expression effects of LA-GPE on healthy and AD induced SH-SY5Y cells were assessed by RT² Profiler PCR Array. Under the project, LA-GPE codrug with antioxidant properties is going to be analyzed against AD stimulated SH-SY5Y cell lines. In the light of the findings, usability of LA-GPA will be investigated in the treatment of AD.