Çavuşoğlu, Halime2026-03-262026-03-2620131308-2140https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/278945/iki-farkli-kulturun-asik-kadin-kahramanlari-leyla-ve-zuleyhahttps://hdl.handle.net/20.500.14901/4372Divan şiirinde dilenci olan âşığın karşısında sultan olan sevgili, âşık için uğruna iki dünyanın da feda edilebileceği yegâne makamdır. Hâl böyleyken mesnevilerde durum farklıdır. Realist tiplerin yer aldığı mesnevilerde sevgili ve âşık duyan, düşünen, belirli bir kültürel yapı ile yetişmiş ve o kültürlere ait özellikler sergileyen yaşamın içinden seçilmiş kahramanlardır. Çalışmamızda inceleyeceğimiz yüzyılladır dillere destan hikâyeleriyle adlarından söz ettiren Leyla ve Züleyha, yaşadıklarıyla hem çileli birer âşık olmuşlar, hem de -Züleyha için hikâyenin sonunda da olsa- vuslatı arzulanan birer sevgili olmuşlardır. Âşık-sevgili tipi özelliklerine sahip kahramanlarımız, ait oldukları kültürel yapıya uygun davranmışlar, bunun için de âşıklıkta ikisi de farklı bir rota izlemişlerdir. Arap kabile reisinin kızı olan Leyla ve Garp kültürüyle yetişen Züleyhaannesinin uyarısıyla aşkını inkâr eden, içerisinde bulunduğu toplumun beklentilerine uygun davranarak ölümüne kadar da halkın ayıplamalarından ve dedikodularından uzak durmak için çaba sarf eden Leyla ve bir rüya aşkına kavuşmak için babasını karşısına alan, Yusuf'a attığı iftira ile ondan bir nevi intikam almaya çalışan, ayıplayanlara karşı kendisini aklamak yerine âşıklıktaki haklılığını ispat etmek isteyen ve mesnevide Leyla ile eş tutulması beklenirken Mecnun'a eş tutulan, sonunda da vuslata eren Züleyha farklı karakter özelliklerine sahip olsalar da âşık kadınlardır. Onların aşk hikâyelerini irdelemek, âşıklıktaki rotalarını belirlemek aslında bu mesnevilerden hareketle toplumun kadınlardan beklentilerini, kadının toplum içerisindeki yerini tespit etmek açısından da önem arz etmektedirtrinfo:eu-repo/semantics/openAccessEdebiyatEdebi Teori ve EleştiriArticle