2026-03-262026-03-26https://hdl.handle.net/20.500.14901/1235Spor dünyasında spor performansının artmasını sağlayacak faktörlerin araştırılması her zaman önceliklidir. Profesyonel ve amatör sporcular arasında daha iyi sonuçlar elde etmek spor bilimleri için vazgeçilmez bir arzu olmuştur. Spor bilimciler uzun yıllardan beri çabalarını yoğunlaştırdığı ve son zamanlarda fiziksel aktivitede kronobiyoloji kavramını tanıttığı nokta da bu sürekli gelişme arzusudur. Kronotip bireyin bilişsel ve fiziksel olarak en aktif olduğu günün saatini ifade eder. Çok sayıda faktör fiziksel aktivite performansını etkiler. Bunlar arasında kan basıncı, vücut ısısı, hormonal salgılanması ve besinlerin enerji metabolizması gibi yaklaşık 24 saatlik bir döngüye sahip fizyolojik süreçler yer almaktadır. Kronotip bireyin etkinliklere katılmaktan hoşlandığı zaman aralığını yansıtır, sabahçıllık-akşamcıllık “morningness-eveningness” olarak da isimlendirilir. Aktiviteler için sabah tercihi ve erken yatma tercihi sabah kronotip olarak adlandırılırken, akşam kronotip ise en büyük aktivite anlarını öğleden sonraya yerleştirir ve uyku zamanları geç vakitlerdir. Her ikisinin arasında ara kronotip yer alır ve çoğunluğu yetişkin popülasyon oluşturmaktadır. Birçok araştırma, profesyonel ve amatör sporcuların öğleden sonra antrenman yaptıklarında daha yüksek sportif performans gösterdiklerini savunmaktadır. Performanstaki bu artış fizyolojik, psikolojik ve metabolik ritimler arasındaki senkronizasyonun sonucudur. Tüm bu parametreler sirkadiyen düzenle ilişkilidir. Bu bilgilere dayanarak fiziksel aktivite yapmak için günün en iyi zamanının ne olduğunu bilmemiz performansın artırılmasına yardımcı olabilmektedir. Kronotip beslenme alışkanlıkları ve kardiyovasküler risk faktörleri ile ilişkili olabilmektedir. Akşam kronotipe sahip bireylerin diğer kronotiplere sahip bireylere göre daha az sağlıklı beslenme kalitesine sahip oldukları, nispeten daha hareketsiz oldukları rapor edilmiştir. Bu nedenle akşam kronotipinin, sabah kronotipine kıyasla daha riskli grup olduğu görülmektedir. Bu nedenle kronotip ve vücut kompozisyonu arasındaki ilişkiyi anlamak, sağlıklı yaşam tarzlarını teşvik etmek için de çok önemlidir. Bu bilgiler doğrultusunda çalışmanın amacı, genç sporcularda aerobik performans ve vücut kompozisyonlarının kronotip açısından değerlendirilmesidir. Nicel yaklaşımlardan ilişkisel tarama desenine göre tasarlanan bu araştırmaya, Erzurum Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesine öğrenimlerine devam eden gönüllü sporcu öğrencilerin katılması planlanmaktadır. Veri toplama araçları olarak “Kişisel Bilgi Formu,” “Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (SAA),” Aerobik Güç Testi,” “Vücut Kompozisyon Ölçümü” uygulanacaktır. Araştırma sonunda elde edilen veriler, kontrolleri sağlandıktan sonra SPSS Paket programında normallik testlerine (Shapiro- Wilk Testi ve Kolmogorov- Smirnov Testi) tabi tutulacaktır. Ortaya çıkan değerler neticesinde yapılacak analizlere karar verilecektir.In the world of sport, it is always a priority to investigate factors that enhance performance. Achieving better results among professional and amateur athletes has been a central goal of sports science. It is this desire for continuous improvement that sports scientists have been focusing on for many years, and recently, they introduced the concept of chronobiology in physical activity. Chronotype refers to the time of day when an individual is most cognitively and physically active. Numerous factors influence physical activity performance. These include physiological processes such as blood pressure, body temperature, hormonal secretion, and nutrient energy metabolism, which have approximately a 24-hour cycle. The chronotype reflects the time interval during which an individual likes to participate in activities, also called morningness-eveningness. The morning chronotype is characterized by a morning preference for activities and early bedtime. In contrast, the chronotype places greatest significance on activity in the afternoon and late sleep times. Between the two is the intermediate chronotype, with the majority of the adult population. Many studies argue that professional and amateur athletes perform better when they train in the afternoon. This performance increase results from synchronization between physiological, psychological, and metabolic rhythms. All these parameters are related to the circadian pattern. Based on this information, knowing the best day to do physical activity can help improve performance. Chronotype may be associated with dietary habits and cardiovascular risk factors. It has been reported that individuals with evening chronotypes have less healthy diet quality and are relatively more sedentary than individuals with other chronotypes. Therefore, the evening chronotype appears to be a riskier group than the morning chronotype. Therefore, understanding the relationship between chronotype and body composition is essential for promoting healthy lifestyles. In line with this information, this study aimed to evaluate aerobic performance and body composition in terms of chronotype in young athletes. This study, designed according to the relational screening design from quantitative approaches, will be attended by volunteer athlete students enrolled at the Erzurum Technical University Faculty of Sports Sciences. “Personal Information Form,” “Morning-Afternoon Questionnaire (MAQ),” “Aerobic Power Test,” and “Body Composition Measurement” will be applied as data collection tools. The data obtained at the end of the research will be subjected to normality tests (Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov) in the SPSS program after the controls are provided. The analyses will be decided based on the resulting values.