2026-03-262026-03-26https://hdl.handle.net/20.500.14901/945Parkinson hastalığı (PH), dopaminerjik nöronların progresif kaybı ile karakterize edilen ve motor fonksiyon bozukluklarına yol açan nörodejeneratif bir hastalıktır. 1-metil-4-fenilpiridinyum (MPP⁺) ile oluşturulan in vitro modeller, mitokondriyal kompleks I inhibisyonu ve oksidatif stres aracılığıyla Parkinson patogenezini taklit etmek amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, 2-aminoindan ve sübstitüe fenetilamin bazlı üre türevlerinin nöroprotektif potansiyeli araştırılacak ve bu bileşiklerin etkinliğini artırmak amacıyla folik asit ile konjuge edilmiş hekzagonal bor nitrür (h-BN) temelli nano-ilaç taşıma sistemi geliştirilecektir. h-BN nanopartikülleri, yüksek biyouyumluluk, kimyasal stabilite ve geniş yüzey alanı gibi avantajları nedeniyle ilaç taşıma sistemlerinde umut verici nanomalzemelerdir. Folik asit konjugasyonu sayesinde hücre yüzeyindeki folat reseptörleri aracılığıyla hedefe yönelik hücresel alımın artırılması amaçlanmaktadır. Nano-taşıyıcı sisteme yüklenen 2-aminoindan ve fenetilamin türevi üre bileşiklerinin, MPP⁺ ile indüklenen dopaminerjik hücre hasarına karşı koruyucu etkileri; hücre canlılığı, reaktif oksijen türleri (ROS) düzeyleri, mitokondriyal membran potansiyeli ve apoptoz belirteçleri üzerinden değerlendirilecektir. Bu projenin, hedefe yönelik nano-ilaç taşıma stratejileri ile nöroprotektif ajanların etkinliğinin artırılmasına katkı sağlaması ve Parkinson hastalığının tedavisine yönelik yeni terapötik yaklaşımların geliştirilmesine bilimsel temel oluşturması beklenmektedir.Parkinson’s disease (PD) is a neurodegenerative disorder characterized by the progressive loss of dopaminergic neurons, leading to motor dysfunction. In vitro models induced by 1-methyl-4-phenylpyridinium (MPP⁺) are widely used to mimic Parkinsonian pathogenesis through mitochondrial complex I inhibition and oxidative stress. In this study, the neuroprotective potential of 2-aminoindan- and substituted phenethylamine-based urea derivatives will be investigated, and a folic acid-conjugated hexagonal boron nitride (h-BN)-based nano-drug delivery system will be developed to enhance their efficacy. h-BN nanoparticles are promising nanomaterials for drug delivery systems due to their high biocompatibility, chemical stability, and large surface area. Folic acid conjugation aims to improve targeted cellular uptake via folate receptors expressed on cell surfaces. The neuroprotective effects of the 2-aminoindan and phenethylamine-derived urea compounds loaded onto the nano-carrier system against MPP⁺-induced dopaminergic cell damage will be evaluated through assessments of cell viability, reactive oxygen species (ROS) levels, mitochondrial membrane potential, and apoptosis markers. This project is expected to contribute to enhancing the efficacy of neuroprotective agents through targeted nano-drug delivery strategies and to provide a scientific basis for the development of novel therapeutic approaches for the treatment of Parkinson’s disease.