Browsing by Author "Çodur, Muhammed Yasin"

Now showing 1 - 20 of 26

Binek Bir Araçtaki Sürücü ve Yolcuların Hız Kesicilerden Geçişi Esnasında Maruz Kaldıkları Titreşimin Konfor Açısından Değerlendirilmesi
(2021) Yurtbaş, Emrah; Çodur, Muhammed Yasin
Yollarda kullanılan hız tümsek, hız platformu ve yükseltilmiş yaya geçitlerinin tasarımları hem taşıt hızını azaltacak hem de sürücü/yolcu konforunu olumsuz yönde etkilemeyecek şekilde yapılmalıdır. Bu durumun aksine standartlara uygun yapılmayan hız kesicilerin bazılarının istenen hız azalımını sağlamadığı bazılarının ise sürücü/yolcu konforunu olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Bu çalışma seçilen farklı tipteki hız kesiciler için ülkemiz ve ABD'de kabul edilen tasarım standartlarını ve ISO 2631-1 standardına göre koltuk yüzeyinde 3 eksenli bir konfor değerlendirmesinin nasıl yapılacağını açıklamaktadır. Çalışma üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda 10 adet hız kesicinin tasarım standartlarına uygunlukları araştırılmıştır. İkinci kısımda taşıt hızı, taşıt ağırlığı ve hız kesicilerin giriş rampa eğimleri ile konfor arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Üçüncü kısımda ise ilk olarak her sürücü/yolcunun koltuk yüzeyindeki düşey ivme değerlerine daha sonra ovtv değerlerine göre konfor değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda ise düşey ivme ve ovtv değerlerine göre yapılan değerlendirmelerin bir karşılaştırılması verilmiştir. Sonuç olarak hız kesicilerden sadece hız tümsek-2'nin tasarım standartlarını sağladığı görülmüştür. Taşıt hızı ve rampa giriş eğimi arttıkça sürücü/yolcular üzerindeki konforsuzluğun arttığı, taşıt ağırlığı arttıkça konforsuzluğun azaldığı tespit edilmiştir. Düşey ivme değerlerine göre hız kesicilerin %87,67'sinin konfor seviyesi 'konforsuz' iken ovtv değerine göre %4'ü 'konforsuz' seviyede çıkmıştır. Bu sonuçlar gerçek bir konfor değerlendirmesi için düşey ivme değerinin tek başına kullanılmasının yeterli olmayacağını göstermiştir.
Cep Telefonu Kullanılarak Araç Hızı ile Çukur Tespiti Arasındaki İlişkinin Araştırılması
(2024) Çodur, Muhammed Yasin; Kaya, Ömer
Yol kaplamalarının zaman, iklim koşulları ve inşaat hatalarından dolayı bozulduğu bilinmektedir. Bu hasarlar dikkate alındığında yol güvenliğini ve konforunu azaltan en önemli yol kusurlarından biri çukurlardır. Özellikle çukurun genişliği ve derinliği arttıkça sürüş güvenliğini de tehlikeye atmaktadır. Özellikle şehir içi yollarda bu çukurların konumları birçok bölgede manuel olarak belirlenmektedir. Bu süreç çukurların bakım ve onarımında gecikmelere neden olmaktadır. Bu amaçla yazarlar, yol ağında meydana gelen çukurları otomatik olarak tespit etmek için birden fazla aşamadan oluşan araç içi entegre bir sistem planlıyorlar. Bu sistemin ilk aşaması, yüksek doğrulukta nesne algılama yöntemleri ile çukurların belirlenmesidir. Ancak bu sistemde araç hızının çukur tespiti üzerindeki etkisi bilinmemektedir. Bu karmaşık durumu çözmek için aynı yol ve çukur üzerinde farklı araç hızlarında gerçek zamanlı video kayıtları yapılmıştır. Daha sonra YOLOv7 ve YOLOv8 tek aşamalı detektör ile bu videolar üzerinden çukur tespit işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde araç hızı ile çukur tespiti arasında kesin bir ilişki tespit edilememiştir. Bu durum kamera açısı, görüntü kalitesi, güneş ışığı durumu gibi çeşitli parametrelere göre değişiklik gösterebilmektedir. Ayrıca her iki model performans kriterlerine göre karşılaştırıldığında YOLOv7'nin mAP0.5, hassasiyet, geri çağırma ve F1 skoru değerlerinde YOLOv8'e kısmi üstünlüğü bulunmaktadır. Bu kriterlerin 1'e yakın olması anlamlıdır. Son olarak videodan elde edilen görsellerden elde edilen algılama sonuçları, modellerde aşırı uyumun olmadığını göstermiştir.
Classification of Aviation Accidents Using Data Mining Algorithms
(2022) Çodur, Muhammed Yasin; Kuşkapan, Emre; Sahraei, Mohammad Ali
Air transportation is a very preferred type of transportation for long-distance trips worldwide. This type of transportation has made great progress with the development of technology. In addition to its technological developments, passenger capacity is gradually increasing due to its fast and secure access. In contrast, the mortality rate is quite high in the case of an airplane accident, and hundreds of people die in a single accident. This research aims to classification several airplane accidents to find crucial factors and their overall impacts on the mentioned accident. In this study, appropriate data associated with said accidents worldwide since 2000 have been collected and then analyzed using sequential minimal optimization, decision tree (J48), and Naive Bayes. It is revealed that the decision tree algorithm provided the most accurate results for the study. Finally, appropriate comments were elaborated about each stage to reduce accidents. If these evaluations are taken into account, air transport will be much more reliable and thus loss of life will be minimized.
Dünyada Son 20 Yılda Meydana Gelen Uçak Kazalarının İncelenmesi
(2021) Çodur, Muhammed Yasin; Kuşkapan, Emre
Hava taşımacılığı uzun mesafeli yolculuklar için çok tercih edilen bir ulaşım türüdür. Bu tip ulaşım, özellikle son 20 yılda teknolojinin gelişmesiyle büyük ilerleme kaydetmiştir. Bu ulaşım türünün hızlı ve güvenli olması sayesinde yolcu kapasitesi giderek artmaktadır. Bu duruma rağmen, bir uçak kazası meydana gelmesi durumunda ölüm oranı oldukça yüksektir. Bu sebeple yüzlerce insan tek bir kazada ölebilmektedir. Bu çalışmada, son 20 yılda dünyada meydana gelen uçak kazaları incelenmiştir. Kaza sayıları, ölüm sayıları ve kazaların uçuşun hangi aşamasında meydana geldiğini içeren veriler kullanılmıştır. Bu veriler veri madenciliği algoritmaları olan çok katmanlı algılayıcı, k en yakın komşuluk, Naive Bayes, J48 ve regresyon yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Buna göre, beş farklı algoritmadan, hata ölçeği ve performans analizi için en iyi sonuçları veren algoritmanın J48 olduğu belirlenmiştir. Bu algoritma kullanılarak uçak kazalarının meydana gelme aşamaları daha detaylı halde sınıflandırılmıştır. Yapılan bu çalışma sayesinde benzer veri kümelerinin sınıflandırma işlemi için J48 algoritmasının tercih edilmesinin daha iyi sonuçlar vereceği ortaya konmuştur. Ayrıca bu çalışmada kazaların meydana geldiği aşamalar daha detaylandırıldığı için problemlerin merkezine inme adına önemli fayda sağlamaktadır. Bu doğrultuda politika yapıcılar kazaların meydana geldiği aşamaları dikkate alarak çalışmalar yürütürse kazaları azaltabilmek mümkündür.
Erzincan İli Ticari Taksi Kullanımının ve Duraklarının Teknik Analizi
(2024) Beşiktaş, Halit; Çodur, Muhammed Yasin
Bir yerden başka bir yere gitmek insanların temel ihtiyaçlarından birisidir. İnsanlar bu ulaşım ihtiyaçlarını gidermek için çeşitli ulaşım araçlarını tercih etmektedir. Günlük hayatımızın bir parçası olan ve gelişmiş şehirlerde daha yoğun olarak kullanılan ticari taksiler de bu ulaşım araçlarından biridir. Ticari taksilerin kullanımının çok tercih edilmediği yerlerde taksi şoförleri müşteri bulmak için çeşitli çözüm yollarına başvurabilmektedir. Özellikle taksi duraklarının şehre düzensiz dağılması, yeterli nüfusun olmayışı, taksi duraklarının şehrin belirli bölgelerinde yoğunlaşması ve gereğinden fazla miktarda taksi olması durumları taksi talebindeki dengesizliklere neden olmaktadır. Ayrıca, bu düzensizliklerin olması durumunda insanların taksilere erişebilirliği zorlaşmakta ve taksiler verimli bir hizmet sunamamaktadır. Taksi şoförlerinin çözüm olarak trafikte boş gezintilere çıkması ve trafikte duraklaması gereksiz trafik sıkışıklığına neden olmaktadır. Yapılan bu çalışma Erzincan, Merkez yerleşkesinde taksi çağrılırken başvurulan yöntemler, taksilerin yaptıkları ortalama iş ve yaptıkları işe etki eden faktörler anket yöntemi ile belirlenmiştir. Mevcut taksi sayıları ve taksi duraklarının konumları haritalar üzerinde alan ve nüfus bazlı dağılımlarının tespiti yapılmıştır. Erişilebilirlik adına 500 metrelik yürüme mesafesinde mahalle bazlı alt alanlar oluşturularak taksi duraklarının uygun yerlere konumlandırılması ve taksi sayılarının bu duraklara dağılımı yeniden planlanmıştır. Ayrıca her bir durak için taksi araçlarının park alanları tasarlanmıştır. Mevcut halde yerleşim alanının %28'ine hizmet veren 235 taksinin yeterinden fazla miktarda olduğu görülmüştür. Taksi duraklarının alternatif öneriyle belirlenen dağılım sayesinde bu sayı 132 taksi ile yerleşim alanının %67'sine hizmet verecek düzeyde arttırılması sağlanmış olacaktır.
Examining the Carsharing System in Terms of Urban Transportation
(2022) Çodur, Muhammed Yasin; Kuşkapan, Emre
With the increasing population in the world, individual vehicle ownership is increasing day by day. The increase in individual vehicle ownership causes heavy traffic jams in the city centers. In addition to traffic congestion, noise pollution, harmful gas emission, parking lot problems also increase. Besides, the fact that most of the vehicles use petroleum derivatives, which are a depleted energy source, pose big problems for the economy. In this context, various studies are carried out to reduce the use of individual vehicles and to prevent the mentioned problems. One of these studies is the carsharing system. In this study, the applicability of the vehicle sharing system was investigated by surveys of Erzurum Metropolitan Municipality personnel. The city is divided into certain regions, taking into account the locations of individuals' homes. Later, the carsharing model was created with the mobile application designed for individuals living in the region. Monthly total economic gain and savings per individual were calculated in the analysis made as a result of the model. Thanks to the study, it has been revealed that the carsharing system within the institutions provides feasibility and many advantages.
Farklı Malzeme Bileşenleri İle Tasarlanan Taş Mastik Asfalt Aşınma Karışımının Çatlak Performansının Araştırılması
(2024) Kasil, Halis Bahadır; Çodur, Muhammed Yasin
Karayolu esnek üstyapısı farklı tabakalardan meydana gelmektedir. Esnek üstyapıları meydana getiren tabakalar ön görülen proje süresi boyunca ağır trafik yükleri ve olumsuz hava koşulları gibi durumlarda görevlerini yerine getirebilecek şekilde tasarlanmaktadır. Ancak bu olumsuz koşullardan dolayı meydana gelebilen çatlaklar, zaman içerisinde esnek üstyapı tabakalarında yapısal bozulmalara dönüşmektedir. Bu yapısal bozulmaların sebeplerinin incelenmesi ve kalıcı çözümler üretilmesi gerekmektedir. Esnek üstyapıların yorulma dayanımlarını tekrarlı trafik yükleri altında belirlemek için Yarım Dairesel Eğilme testi tercih edilmektedir. Çalışmada ilk olarak agregalar ve bitümler belirlenerek teminleri gerçekleştirilmiştir. İkinci olarak Taş Mastik Asfalt Aşınma tabakasına ait optimum bitüm oranları tespit edilmiştir. Son aşamada optimum bitüm oranlarında hazırlanan numunelere AASHTO T 393 standardına göre Yarım Dairesel Eğilme performans testi uygulaması yapılmıştır. Bu deneyler ile laboratuvar ortamında hazırlanan numuneleri oluşturan farklı bitüm ve agregaların her birinin kırılma mekaniği parametreleri üzerindeki etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Karayolu Teknik Şartnamesinin 'Yol Üstyapısı' bölümünde yer alan 'Taş Mastik Asfalt' kısmında tasarımda kullanılacak olan ince agreganın, kaba agreganın elde edildiği ocaktan temin edilmesi ve kaba agreganın ise magmatik kökenli taş ocaklarından elde edilen agrega olması gerektiği belirtilmektedir. Bu kapsamda ince agrega kısmında sedimanter kökenli kayaçların kullanılabilirliği alternatif olarak önerilmiştir. Ayrıca bu çalışma, Karayolu Teknik Şartnamesinde performans belirleme kriterleri arasında yer almayan Yarım Dairesel Eğilme testinde yol gösterici bir rehber niteliğinde olacaktır.
Genelleştirilmiş Lineer Regresyon ile Erzurum Kuzey Çevre Yolu Kaza Tahmin Modeli
(2013) Çodur, Merve Kayacı; Çodur, Muhammed Yasin; Tortum, Ahmet
Dünya nüfusunun artışına paralel olarak araç sahipliliğinin de artması ile birlikte günlük hayattaki araç trafiği de artmıştır. Bu hareketliliğin beraberinde getirdiği en büyük olumsuzluklardan biri olan trafk kazaları, insanhayatına mal olan ve önemli ölçüde ekonomik kayıplara sebep olan bir olaydır. Bu çalışmada 2005-2010 yıllarıarasında Erzurum Kuzey Çevre Yoluna ait veriler kullanılmıştır. Bu çalışmada karayolu güvenliğinin sağlanmasın- da kazalara neden olan faktörlerin incelenmesi ve bu faktörlerin birbiriyle ilişkilerini içine alan GenelleştirilmişLineer Regresyon tekniği ile kaza tahmin modelinin oluşturulması hedefenmiştir. Sonuç olarak kurulan model vemodele etki eden parametrelerin önem düzeyleri çalışma kapsamında sunulmuştur.
İstanbul Kentine Ait Karayolu Ulaşım Ağının Sosyal Ağ Analizi Yöntemi ile İncelenmesi
(2019) Kuşkapan, Emre; Çodur, Muhammed Yasin
Kent içi ulaşımda yaşanan en büyük problemlerden bir tanesi olan trafik sıkışıklığı, son yıllarda özellikle yolların kesişim noktaları olan kavşaklarda oldukça artmıştır. Trafik sıkışıklığını azaltmak amacıyla çeşitli inceleme ve analiz yöntemleri geliştirilmektedir. Teknolojinin gelişmesi ve akıllı ulaşım sistemlerinin uygulamaya girmesiyle birlikte çeşitli yazılım ve programlar kullanılarak analizler yapılabilmektedir. Bununla birlikte son yıllarda multidisipliner çalışmaların da önem kazanması ile farklı birçok alanda ortak çalışmaların meydana geldiği görülmektedir. Multidisipliner çalışma alanlarından biri olan sosyal ağ analizi sosyal ve fen alanlarının bir arada uygulanabilmesine olanak sağlamaktadır. Yapılan bu çalışmada; sosyal bir çalışma alanı olan sosyal ağ yöntemiyle ile fenni bir alan olan ulaşım ağları analiz edilmiştir. Çalışma için trafik sıkışıklığının en yoğun yaşandığı kentlerden biri olan İstanbul İli'nde bulunan otoyol ve devlet yollarından oluşan karayolu ağı kullanılmıştır. Sosyal ağ analizi modeli Netdraw programı ile oluşturulup derece merkeziliği, yakınlık merkeziliği, arasındalık merkeziliği, özvektör merkeziliği ve Bonacich gücü merkeziliği Ucinet programı ile hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen merkezilik değerleri sayesinde İstanbul için en kritik kavşaklar belirlenerek bu kavşaklarda iyileştirme yapılması için bazı önerilerde bulunulmuştur.
Karayollarında Yol Faktörünün Trafik Kazalarına Etkisinin İncelenmesi ve Modellenmesi
(2022) Özbek, Rümeysa; Çodur, Muhammed Yasin
Dünya nüfusunun artması ve teknolojinin gelişmesiyle araç sayısı ve trafik kazalarında artışlar meydana gelmiştir. Artan trafik kazaları, maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Sürücü hatası, araç kusurları, çevrenin olumsuz etkileri, yolun geometrik ve fiziksel olarak kusurlu olması trafik kazalarına neden olmaktadır. Sebeplerin doğru yöntemlerle tespit edilmesinden sonra alınan önlemlerle kazaların sayıları ve ciddiyeti azaltılabilmektedir. Ülkemizde 2020 yılında trafik kazalarına sebep olan yol kusuru oranının %0,27 olduğu, önceki yıllarda da bu oranın çok fazla değişmediği görülmektedir. Ancak Amerika ve bazı Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan araştırmalara göre yol faktörlerinin sebep olduğu kaza oranlarının %2-3 oranlarında değiştiği, sürücü ve araç kusurlarının etkileşimiyle bu oranın %30'a kadar çıktığı görülmüştür. Bu çalışmanın birinci kısmında, Türkiye ve diğer ülkeler arasındaki bu oran farkının sebebini tespit edebilmek amacıyla diğer ülkelerin kaza tespit tutanakları ve ilgili kanun maddeleri kıyaslama yöntemiyle incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Türkiye'deki kaza tespit tutanaklarının yalnızca yolun yüzeysel kusurlarını ele aldığı ve kazaların yol kusurlarından kaynaklı sebebini anlamaya yönelik düzenlenmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın ikinci kısımda ise Türkiye'de trafik kazalarına etki eden yol faktörünün; yıl, ton-km, toplam nüfus, toplam kaza sayısı, toplam yol uzunluğu, toplam taşıt sayısı, toplam parke, kırmataş/stabilize, bitümlü sıcak kaplama ve geçit vermeyen yolların ayrı ayrı yol uzunlukları veri girdisi alınarak yapay sinir ağı yöntemiyle modellenmiştir. Oluşturulan 5 model arasında 0,97 regresyon katsayısı ile Model 4 en başarılı model bulunmuştur. Model 4'ten elde edilen verilere göre Türkiye'de yol kusurları oranlarının önem sırasına göre; kaza sayısı, toplam yol uzunluğu, nüfus ve yıl faktörleri ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kent İçi Toplu Taşıma Kullanımının Akıllı Ulaşım Sistemleri İle Artırılması ve Erzurum Örneği
(2017) Topdağı, Saltuk; Çodur, Muhammed Yasin
Dünya'da ve Türkiye'de gelişmekte olan kentlerde nüfus artışı pek çok soruna yol açmaktadır. Bu sorunlar içerisinde kent içi ulaşım sorunu önemli bir paya sahip durumdadır. Kent içi ulaşım sorununun çözümü için yapılan alternatif yol yapımları ya da yol genişletme çalışmaları bu sorununu çözememektedir. Kullanılan bu geleneksel yöntemler ile her yeni yol kendi trafiğini yaratmakta ve yaşanan kent içi trafik sorunlarını artırmaktadır. Mevcutta bulunan bu problemlerin çözümü için gerekli en temel yöntem hızlı, konforlu, güvenlikli ve ekonomik bir toplu taşıma sistemidir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan Erzurum kenti de kent içi trafik problemleri yaşamaktadır. Dünya'da gelişen ve etkisini sürekli bir biçimde artıran teknolojik yenilikler ulaştırma alanında da kendini göstermektedir. Ulaştırma alanında yaşanan bu teknolojik yenilikler ve yaşanan ulaşım sorunlarının artık geleneksel yollar ile çözülememesi Akıllı Ulaşım Sistemlerini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma kapsamında gelişmiş kentlerde trafik problemlerinin çözümünde kullanımı gittikçe artan Akıllı Ulaşım Sistemleri uygulamalarının toplu taşıma alanında Erzurum ilinde uygulanma düzeyleri incelenmiştir. Bunlara ek olarak Akıllı Ulaşım Sistemlerinin Erzurum ilinde toplu taşıma sistemlerinde kullanımını artıracak uygulamaları ve mevcut durumda ki uygulamaların geliştirilmesine yönelik tavsiyeler sunulmaktadır.
Kordon Bazlı Trafik Tıkanıklık Fiyatlandırılmasına Örnek Bir Uygulama: Erzurum, Cumhuriyet Caddesi
(2018) Coşkun, Harun; Çodur, Muhammed Yasin
Dünya'da metropol ve gelişmekte olan kentlerde; trafik yoğunluğu hat safhaya ulaşmış, yerel yönetimler bu soruna karşı çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. Londra, Stockholm ve Milano gibi yerel yönetimler tıkanıklık fiyatlandırması yöntemini başarı ile uygulamışlardır. Bu çalışma, Erzurum kent merkezinde yer alan Cumhuriyet Caddesinde yaşanan trafik tıkanıklığı problemi için daha önceden yapılmamış uygulama olan tıkanıklık fiyatlandırması uygulamasını ele almıştır. Hem oluşturulan modele hem de yapılan ankete göre, Cumhuriyet Caddesi'nde belirlenen kordon güzergâhında teorik tıkanıklık fiyatlandırmasının hesabı yapılmıştır. Matlab 2015a programında oluşturulan modelde otomobil sahipliği, seyahat süresi, yakıt tüketimi ve emisyon maliyetleri kullanılmıştır. Ayrıca yapılan anket çalışması ile elde edilen veriler SPSS Statistics 17.0 paket programı ile veri analizi yapılarak toplum tarafından bu uygulamanın kabul edilebilirliği durumu ve toplumun bu konu hakkındaki düşünceleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda; kent merkezindeki trafik yoğunluğunun azalacağı ve özel otomobillerini her koşulda kullanmaya devam eden kullanıcılardan da önemli bir maddi gelir elde edileceği görülmektedir.
Kordon Bazlı Trafik Tıkanıklık Fiyatlandırılmasına Örnek Bir Uygulama: Erzurum, Cumhuriyet Caddesi
(2020) Çodur, Muhammed Yasin; Coşkun, Harun
Trafik tıkanıklığı probleminin hat safhaya ulaştığı büyük şehirlerde,yerel yönetimler bu soruna karşı çeşitli çözüm yöntemlerigeliştirmişlerdir. Bu yöntemler içerisinde en etkili çözüm trafiktıkanıklık fiyatlandırmasıdır. Londra, Stockholm ve Milano şehirlerininyerel yönetimleri tıkanıklık fiyatlandırması yöntemini başarı ileuygulamışlardır. Bu çalışma kapsamında, Erzurum CumhuriyetCaddesi’nde yaşanan bu problem için daha önceden uygulanmamış biryöntem olan tıkanıklık fiyatlandırması çözümü incelenmiştir. Çalışmakapsamında oluşturulan modele ve yapılan anket çalışmalarına göre,Cumhuriyet Caddesi'nde belirlenen kordon güzergâhında teorik olaraktıkanıklık fiyatlandırması hesaplanmıştır. Modelleme çalışmasındaotomobil sahipliği, yolculuk süresi, yakıt tüketimi ve salınım maliyetlerikullanılmıştır. Sonuç olarak; kent merkezindeki trafik tıkanıklığınınazalacağı ve fiyatlandırma uygulaması ile de önemli bir maddi gelirelde edileceği öngörülmektedir.
Nano Zirkonyum Dioksit ve Piroliz Yöntemi İle Elde Edilen Siyah Karbonun Bitümün Modifiye Edilmesinde Kullanılması ve Reolojik Özelliklerinin İncelenmesi
(2020) Akbulut, Mustafa; Çodur, Muhammed Yasin
Geleneksel bitümlerin, karşılaşılan trafik ve iklim koşulları altında asfalt kaplamalarda kullanımı, yapışma ve mekanik özellikler bakımından yeterli düzeydedir. Fakat zamanla değişen trafik ve iklim şartları kaplama üzerinde olumsuz etkiler bırakmaktadır. Olumsuz etkileri asgari düzeye indirmek için bitüm modifikasyonu gereklidir. Bu tez çalışmasının amacı, piroliz edilmiş atık araç lastiklerinden elde edilen karbon siyahı ve nano zirkonyum dioksit (NZrO₂) ile bitümün modifiye edilmesi, katkı maddelerinin bitümlü sıcak karışımlarda kullanılabilirliği, performans ve mühendislik özellikleri araştırılması ve bu katkı maddelerinin bitümün reolojik özelliklerine olan etkisinin incelenmesidir. Bu çalışmada, ömrünü tamamlamış lastiklerden elde edilen siyah karbon (SK) ve nano zirkonyum dioksit (NZrO₂) 70/100 penetrasyonlu saf bitüme ağırlıkça %1ALY+%1NKO, %2ALY+%2NKO ve %3ALY+%3NKO karıştırılarak numuneler elde edilmiştir. Bu numunelere penetrasyon, yumuşama noktası, parlama noktası, dinamik kesme reometresi (DSR) ve dönel ince film halinde ısıtma deneyleri (RTFOT) uygulanmıştır. RTFOT ile yaşlandırılan numunelere tekrardan penetrasyon, yumuşama noktası ve DSR deneyleri uygulanmış, RTFOT+ basınçlı yaşlandırma kabı (PAV) ile yaşlandırıldıktan sonra da kiriş eğme reometresi (BBR) deneyleri uygulanarak, bitümlü bağlayıcıların reolojik özelliklerindeki değişim gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, katkı miktarı arttıkça bitümlü bağlayıcının giderek sertleştiği, sıcaklık hassasiyetinin düştüğü, bitümün daha sıcak yerlerde kullanılabileceği, tekerlek izi dayanımının paralel bir şekilde arttığı ve düşük sıcaklıklarda termal çatlaklara karşı dirençli olduğu gözlemlenmiştir.
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerden Elde Edilen Ağır Lastik Yağı ve Nano Krom Oksit İle Modifiye Edilmiş Bitümlü Bağlayıcının Reolojik Özelliklerinin İncelenmesi
(2020) Güngör, Mehmet; Çodur, Muhammed Yasin
Karayolları üstyapı katmanlarında ortaya çıkan bozulmalar, hem trafik güvenliği hem de onarım maliyetlerini arttırması nedeniyle, ciddi problemler oluşturmaktadır. Bu problemleri gidermek amacıyla modifiye asfalt üretilmekte ve kullanılmaktadır. Modifiye işlemi, karışım modifikasyonu ve bitüm modifikasyonu olmak üzere iki ayrı biçimde uygulanmaktadır. Dünya genelinde, ömrünü tamamlamış lastiklerin geri dönüşüm oranı ve teknikleri giderek artmaktadır. Piroliz yöntemiyle elde edilen lastik yağının ekonomik değeri ve yanıcılık özelliği daha yüksek hafif fraksiyonu olan ürün genelde sıvı yakıt olarak değerlendirilmektedir. İkincil ürün olarak ayrılan yanıcılık özelliği daha düşük ağır lastik yağı ise dizel jeneratörlerde tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamada kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ömrünü tamamlamış lastiklerden elde edilen ağır lastik yağı (ALY) ve nano krom oksit (NKO) saf bitümle karıştırılarak, elde edilen modifiye bitümün reolojik özellikleri incelenmiştir. 70/100 penetrasyona sahip saf bitümlü bağlayıcıya, %1ALY+%1NKO, %2ALY+%2NKO ve %3ALY+%3NKO ağırlık oranında ilave edilerek, tüm numunelerin penetrasyon, yumuşama noktası, parlama noktası, dinamik kesme reometresi (DSR) ve dönel ince film halinde ısıtma deneyleri (RTFOT) uygulanmıştır. RTFOT ile yaşlandırılan numunelere yine penetrasyon, yumuşama noktası ve DSR deneyleri uygulanmış, RTFOT+PAV (basınçlı yaşlandırma kabı) ile yaşlandırıldıktan sonra da kiriş eğme reometresi (BBR) deneyleri uygulanarak, bitümlü bağlayıcıların reometre özelliklerindeki değişim gözlemlenmiştir. ALY ve NKO'nun bitümün elastik davranışını bir miktar azalttığı, yüksek sıcaklıklarda tekerlek izine karşı direnci az da olsa düşürdüğü görülmüştür. Performans seviyesini yaşlanmadan önce PG64-28 sınıfında sağlasa da, yaşlandıktan sonra yine şartname sınırları içerisinde kalarak PG70-34 sınıfına değişmiştir. Sonuçta, katkı ilavesinin bitümlü bağlayıcının daha esnek hale gelmesini sağladığı, sıcaklığın düşük olduğu iklim koşullarına sahip bölgelerde ALY ve NKO ile modifiye edilen bitümlü bağlayıcıların kullanılabilir olduğu belirlenmiştir.
Sürücü Dikkat Dağınıklığının Çevresel Etkilerinin İncelenmesi ve Nesne Tespit Algoritmaları İle Tespit Edilmesi
(2023) Alemdar, Kadir Diler; Çodur, Muhammed Yasin
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde trafik kazaları insan hayatını tehdit eden en önemli konulardan biridir. Trafik kazalarındaki kusur oranları arasında en büyük payın sürücülere ait olduğu görülmektedir. Sürücü kusurlarının sebepleri incelendiğinde sürücü dikkat dağınıklığı ön plana çıkmaktadır. Sürücü dikkat dağınıklığının trafik güvenliğinin yanı sıra çevre kirliliği üzerinde de önemli düzeyde etkisi bulunmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında sürücü dikkat dağınıklığının trafik güvenliği ve çevre kirliliğine etkisi ayrı ayrı ele alınmıştır. Erzurum ilinde dikkate alınan 23 kavşakta dikkat dağınıklığı yaşayan sürücülerin en sık sergiledikleri eylem olan cep telefonu kullanımı ve etkileri değerlendirilmiştir. Sürücülerin cep telefonu kullanım durumu incelendiğinde yıllık 291,37 saatlik gecikme, 1,472 kg CO2, 0,44 kg NOx emisyonu ve 261,6 litre yakıt tüketimi meydana geldiği görülmektedir. Sürücü dikkat dağınıklığının önlenmesi veya kısmen önüne geçilebilmesi amacıyla tez çalışması kapsamında nesne tespiti algoritmaları kullanılmıştır. Sürücü dikkat dağınıklığının tespiti için YOLO mimarisine ait YOLOv7 ve YOLOv8 modelleri eğitilmiştir ve tespit işlemi gerçekleştirilmiştir. Modelin eğitilmesi amacıyla belirlenen eylem sınıflarının öncelik dereceleri Analitik Hiyerarşi Süreci kullanılarak belirlenmiştir. YOLO modellerinin eğitilmesi için yeni veri seti oluşturulmuş ve farklı sürüş karakteristiklerini yansıtan toplam 39.996 görüntü çalışmaya dahil edilmiştir. mAP 0.5:0.95 ölçüt metriğine göre YOLOv7 modelinde %91,17 ve YOLOv8 modelinde %92,03 doğruluk oranı elde edilerek başarılı performans gösterdikleri sonuçlar ile ortaya konulmuştur. Ayrıca, Akıllı Ulaşım Sistemleri kapsamında gerçek zamanlı sürüşe dayanan tespit ve sürücü ikaz yaklaşımı ele alınarak trafik güvenliği ve çevre kirliliği anlamındaki olumsuzlukların giderilmesi amaçlanmıştır.
Taş Mastik Asfaltlarda Agrega ve Bitümlü Bağlayıcıların Süzülme Yüzdesine Etkisinin Araştırılması
(2023) Çodur, Muhammed Yasin; Kasil, Halis Bahadır
Taş Mastik Asfalt (TMA) kaplamalar dayanıklılığı ve çatlaklara karşı direnci artırmak gibi avantajlara sahiptir. Kesikli gradasyonlu TMA kaplamaları tekerlek izini azaltması, yorulma çatlaklarını geciktirmesi nedeni ile daha fazla tercih edilmektedir. TMA kaplamaların filler ve bitüm oranı geleneksel asfalt kaplamalara göre daha fazladır. TMA kaplamalarının olumlu yönleri yanında önlem alınması gereken bazı olumsuz yönleri de mevcuttur. Plentte üretimin yapılıp yolda uygulanmasına kadar geçen zaman içinde bitüm aşağıya doğru süzülmektedir. Bitümün süzülmesi kaplamadaki homojenliğin bozmaya sebep olmaktadır. Bunun yanında TMA karışımı finişer ile yola serilip silindirle sıkıştırma yapılması sonucunda bitümlü bağlayıcı, kaplamanın içinden yüzeye doğru çıkarak kusma yapmaktadır. Bu çalışmada sabit gradasyona sahip, elyaflı ve elyafsız TMA karışımları için farklı agrega ve bitüm kullanılmasının süzülme yüzdesine etkisi araştırılmıştır. Yapılan Schellenberger bitüm süzülme deneyleri sonucunda bitüm özgül ağırlığı ve yumuşama noktası artışının süzülme yüzdesini azalttığı gözlenmiştir. Farklı agrega ile aynı rafineri bitümünden hazırlanan karışımlarda, agregaların bitüm absorbsiyonlarındaki azalmanın süzülme yüzdesini artırdığı ancak agregaların soyulma mukavemetlerinin artışı ve karışımın ince agrega kısmında Sedimanter Kayaç sınıfından agregaların kullanılması süzülme yüzdesini azalttığı tespit edilmiştir.
Taşıtların Hız Kesicilerden Geçişi Esnasında Maruz Kaldıkları Titreşimin Analiz Edilmesi
(2022) Çodur, Muhammed Yasin; Kuşkapan, Emre; Yurtbaş, Emrah
Trafik kazaları çok sayıda can kaybının yanı sıra ciddi maddi kayıplara da sebep olmaktadır. Bu durum toplumları hem maddi hem de manevi olarak olumsuz etkilemektedir. Meydana gelen trafik kazalarının çok büyük bir kısmı aşırı hızdan kaynaklanmaktadır. Özellikle kent içinde çok sayıda insan ve taşıt bulunması sebebiyle aşırı hız kent dışı yollara göre daha ağır sonuçlar doğurabilmektedir. Kent içerisinde hız aşımının azaltılması amacıyla uygulanan yöntemlerden birisi hız kesicilerin kullanılmasıdır. Bu hız kesiciler sayesinde taşıtların yüksek hızlara ulaşmaları engellenebilmektedir. Uygulanması planlanan hız kesiciler belirli standartlara uygun yapılmadığı takdirde hem sürücü hem de yolcu konforunu olumsuz şekilde etkilemektedir. Yapılan bu çalışmada Erzurum ilinde yer alan üçü hazır tip kauçuk tümsek, beşi hız platformu ve ikisi yükseltilmiş yaya geçidi tipinde olmak üzere toplam 10 adet hız kesicinin tasarım standartlarına uygunluğu araştırılmıştır. Hız kesicilerin üç boyutlu gerçek şekillerini belirlemek için ölçüm cihazı ile hassas ölçümler yapılmıştır. Deneyler her hız kesici için iki ve dört kişinin taşıtta olması kaydı ile 15- 20- 25- 30 ve 35 km/sa. hızlarda yapılmıştır. İvme ölçümleri için 70x3 üç eksenli ivmeölçer kullanılmıştır. Titreşim ölçümleri sonucunda sadece bir adet hız kesicinin konfor şartlarına uygun olduğu ortaya konmuştur. Mevcut diğer hız kesicilerin tekrar gözden geçirilip tasarım standartlarına uygun olarak inşa edilmesinin hem sürücü hem de yolcu konforu adına daha faydalı olacağı belirtilmiştir.
Trafik Kazalarının Sınıflandırılmasında Çok Katmanlı Algılayıcı, Regresyon ve En Yakın Komşuluk Algoritmalarının Performans Analizi
(2022) Çodur, Muhammed Yasin; Kuşkapan, Emre
Dünya genelinde artan nüfus ile birlikte taşıt sayısı da artış göstermektedir. Taşıt sayısının artışı ise birçok problemi beraberinde getirmektedir. Bu problemlerden en önemlisi ise trafik kazalarıdır. Trafik kazalarının maddi ve manevi önemli kayıplara sebep olabilme durumu bu alandaki çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Trafik kazalarının daha iyi analiz edilebilmesi ve kolay yorumlanabilmesi için sınıflandırma işlemine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda teknolojinin gelişmesi ve yapay zekâ teknolojilerinin insan hayatına girmesi ile çeşitli sınıflandırma yöntemleri ve bilgisayar programları geliştirilmektedir. Yapılan bu çalışmada; Ülkemizde yıllara göre meydana gelen trafik kaza verisi kullanılarak yıllar ölüm ve yaralanma durumlarına göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra veri madenciliği algoritmaları olan çok katmanlı algılayıcı, regresyon ve en yakın komşuluk yöntemleri ile yılların trafik kaza sayılarına göre sınıflandırılma performansları ve hata ölçütleri WEKA analiz programı ile hesaplanmıştır. Her üç algoritmanın sınıflandırılma değerleri birbiri ile kıyaslandığında hem performans analizi hem de hata ölçütleri açısından birçok kriterde en yakın komşuluk algoritmasının daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışma sayesinde son yıllarda meydana gelen trafik kazalarında ölüm ve yaralanma oranının 2000’li yıllarının başında olduğu gibi tekrar yüksek risk seviyesine geldiği tespit edilmiştir. Bu durum karar vericilerin trafik kazalarını azaltmaya yönelik önlemlerini artırması adına önemlidir. Öte yandan yapılan sınıflandırma performanslarının incelenmesi sayesinde ise benzer özelliklere sahip veri kümesinin sınıflandırılması işleminde hangi algoritmanın tercih edilebileceği ortaya konmuştur.
Trafik ve Ortam Gürültüsü Kaynaklı Titreşimlerin Erzurum Yakutiye Medresesi ve Lala Mustafa Paşa Camii Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi
(2016) Kazaz, İlker; Savaş, Gökçe Kaan; Kara, Tarık; Çodur, Muhammed Yasin; Okuyucu, Dilek
Proje kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların amacı trafik kaynaklı yer titreşimlerinin ve yüksek şiddetli sesin günümüz koşullarında şehir merkezinde kalmış tarihi yığma yapılar üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında Erzurum il merkezinde bulunan 14. yüzyıl başında inşa edilmiş olan Yakutiye Medresesi ile 16. yüzyıl ortasına tarihlenen Lala Mustafa Paşa Camii ele alınmıştır. Araştırma süresince öncelikle yapılar hakkında teknik bilgi toplanmış, SAP2000 ve ANSYS yazılımları kullanılarak yapıların matematik modelleri oluşturulmuştur. Kurgulanan modeller gerçekleştirilen operasyonel modal analiz çalışmaları ile doğrulanmaya çalışılmış ve analizlere esas en güvenilir modeller elde edilmiştir. Mevcut standart ve literatürde önerilen yöntemler dahilinde her iki yapı üzerinde zemin titreşimi ve ses şiddeti ölçümleri yapılmıştır. Başlangıç ölçümleri ve yapıların kullanım durumları; trafik titreşimi etkilerinin Lala Mustafa Paşa Camii’ nde, yüksek şiddetli ses etkilerinin de Yakutiye Medresesi üzerinde yoğunlaşılarak incelenmesi gerektiğini göstermiştir. Yapılan çalışmalar 15 Temmuz 2016’ daki darbe girişimi ile ciddi anlamda sekteye uğramış olsa da; elde edilen bulgular trafik kaynaklı titreşimlerin her iki tarihi yapı için de yabancı ülke normları dahilinde yapısal hasar oluşturmayacak seviyede olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte; özellikle Yakutiye Medresesi üzerinde yapılan çalışmalar yapının sürekli kullanım süresince maruz kaldığı ses şiddetinin izin verilen ulusal norm limitinin üstünde olduğunu göstermiştir. Devamında; Yakutiye Medresesi yapı modeli üzerinde gerçekleştirilen akustik analizlerden doğrudan anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Çalışmanın farklı bir yöntemle devam ettirilmesi hususunda yeni bir yol haritası çizilmiş ve ses ölçümleri ivme-zaman kayıtlarına dönüştürülerek elde edilen veri üzerinden spektral analizler yapılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen maksimum tanecik hızı değerinin tarihi yapılar için hasar sınır değeri olarak kabul edilen değerden küçük; ancak değere nispeten yakın olduğu belirlenmiştir. Proje sonucunda trafik kaynaklı titreşim etkilerine dair ulusal bir normun oluşturulması gerektiği, Yakutiye Medresesi önündeki 15 Temmuz Milli Mücadele ve Demokrasi Meydanı’nda yüksek şiddetli ses oluşturabilecek etkinliklere müsaade edilmemesi gerektiği ve tarihi yapıların komşu olduğu caddelerde trafik yoğunluğunun azaltılması yönünde çalışmaların yapılması gerektiğine dair öneriler ortaya konmuştur.