Browsing by Author "Ülker, İzzet"

Now showing 1 - 4 of 4

2-4 Yaş Çocuklarda Ağız Sağlığının Yaşam Kalitesine Etkisi
(2025) Yacan, Rukiye Elif; Ülker, İzzet
Amaç: Bu araştırma, 2-4 yaş aralığındaki çocuklarda ağız sağlığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yürütülen bu çalışma, 2024-2025 yılları arasında Erzincan ili Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, rastgele seçilen 250 çocuktan oluşan çocuk ve ebeveynleri oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu, erken çocukluk çağı ağız sağlığı etki ölçeği ve erken çocukluk çağı yaşam ölçeği kullanılmıştır. Veriler, SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çocukların ağız sağlığı durumları ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Yapılan korelasyon analizinde, diş çürüğü varlığı ile yaşam kalitesi puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r = -0.46, p<0.05). Diş çürüğü bulunan ve ağız hijyeni yetersiz olan çocukların Erken Çocukluk Çağı Ağız Sağlığı Etki Ölçeği puanlarının, sağlıklı çocuklara kıyasla daha düşük olduğu saptanmıştır. Ebeveynlerin eğitim düzeyinin yükselmesi ve düzenli diş hekimi kontrollerinin yapılması, çocukların yaşam kalitesi puanlarını olumlu yönde etkilemiştir. Analiz sonuçları, çürük varlığının çocukların yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç: Araştırma sonuçları, erken çocukluk döneminde ağız sağlığının hem çocukların hem de ailelerin yaşam kalitesi üzerinde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, ebeveynlere yönelik eğitim programlarının artırılması, düzenli ağız sağlığı kontrollerinin yaygınlaştırılması ve toplum temelli koruyucu ağız sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağız Sağlığı, Erken Çocukluk, Halk Sağlığı Hemşireliği Yaşam Kalitesi
Yaşlılarda Tat Duyusunun Beslenme Durumu, Yaşam Kalitesi ve Besin Seçimi Üzerine Etkisi
(2025) Zeyrek, Merve; Ülker, İzzet
Amaç: Bu çalışma yaşlı bireylerde meydana gelen tat duyusu değişikliklerinin beslenme durumu, yaşam kalitesi ve besin seçimine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu çalışma Erzurum Palandöken ilçesinde, Ocak-Kasım 2024 tarihlerinde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini Erzurum, Palandöken ilçesinde ikamet eden 65 yaş üstü yaşlı bireyler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında güç analizi yapılarak %0,05 anlamlılık, %95 güven aralığında büyük etki büyüklüğü (d=0,5) referans alınarak 44 kişi alınması durumunda %80 güce ulaşılacağı belirlenmiştir. Veriler; Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Besin Seçimi Testi ve Tat Algılama Testleri kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiş olup, verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik testler yapılmıştır. Bulgular: Kronik hastalığı olmayan ve sigara kullanmayan bireylerde tat algılarının istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, tatlı tat algısının duyusal çekicilik ve ağırlık kontrolü; ekşi tat algısının sağlık, duyusal çekicilik, ağırlık kontrolü ve etik kaygı; tuzlu tat algısının duyusal çekicilik ve ağırlık kontrolü; acı tat algısının ise sağlık ve ağırlık kontrolü gibi besin seçimi alt boyutlarıyla pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0.05). Tat algılarının fiziksel fonksiyon, enerji ve genel sağlık gibi yaşam kalitesi alt boyutlarını olumlu etkilediği görülmüştür. Sonuç: Yaşlı bireyler de tat duygusunun beslenme tercihleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ortaya koyarak, tat algısının desteklenmesinin yaşlılarda sağlık ve yaşam kalitesini artırmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Beslenme durumu, Tat duygusu, Yaşam kalitesi, Yaşlılık
Yetişkin Bireylerde Besin Etiketi Okuma, Sürdürülebilir Beslenme Tutumu ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
(2025) Alkuş, İlknur; Ülker, İzzet
Amaç: : Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerin besin etiketi okuma durumunun sürdürülebilir beslenmeyle ve yaşam kalitesi arasında bir ilişkisi olup olmadığını saptamaktır. Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırma olup Erzurum ili Pazaryolu ilçesinde bulunan 18-35 yaş arasındaki yetişkin bireylerle 10.01.2025-25.06.2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Veri kaybı riski için 400 kişi ile çalışılmıştır. Bu çalışmada veriler spss for Windows 22 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile besin etiketi okuma tutumu, fiziksel yaşam kalitesi ve mental yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir (p<0.05). Ayrıca fiziksel ve mental yaşam kalitesi arasında da pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır. Yaş değişkeni ile ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Fiziksel yaşam kalitesi için model varyansın %9.2'sini, mental yaşam kalitesi için ise %10.5'ini açıklamaktadır. Her iki değişken de yaşam kalitesinin her iki boyutunu pozitif yönde yordamaktadır (p<0.001). Fiziksel boyut için model anlamlı bulunmuş (F(2,397)=20.02, p<.001) ve varyansın %9.2'sini açıklamıştır (Adj. R²=.087). Hem SSBD (β=.17, p<.001) hem de BEOT (β=.19, p<.001) fiziksel yaşam kalitesini pozitif yönde yordamıştır. Benzer şekilde mental boyut için de model anlamlı bulunmuş (F(2, 397)=23.18, p<.001) ve varyansın %10.5'ini açıklamıştır (Adj. R²=.100). Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile besin etiketi okuma tutumunun, bireylerin hem fiziksel hem de mental yaşam kaliteleri üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, beslenme davranışlarının yalnızca bireysel sağlık için değil, aynı zamanda yaşam kalitesinin çok boyutlu yapısının desteklenmesi açısından da kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Yoksul ve Yoksul Olmayan Bireylerin Besin Tercihleri ve Sağlık Üzerine Etkileri
(2024) Burak, Şirivan; Aydoğdu, Nihal Gördes; Ülker, İzzet
Amaç: Yeterli ve dengeli beslenme insan hayatı ve özellikle kronik hastalıkların gelişmesini engellemek adına kritik bir öneme sahiptir. Yeterli ve dengeli beslenmenin önündeki en büyük engellerden biri de maddi sebeplerdir. Bu nedenle bu çalışmada yoksul ve yoksul olmayan bireylerin besin tercihleri ve sağlık üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma karşılaştırmalı tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışma kapsamında Diyarbakır'da sosyoekonomik durumu yüksek olan Kayapınar bölgesinden bir aile sağlığı merkezi ve sosyoekonomik durumu düşük olan Bağlar bölgesinden bir aile sağlığı merkezi seçilmiştir. Kayapınar bölgesindeki Aile Sağlığı Merkezi'nden 125 birey ve Bağlar bölgesindeki Aile Sağlığı Merkezi'nden 125 birey olmak üzere 40-64 yaş grubu ve gerekli kriterleri sağlayan toplam 250 bireye ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, Antropometrik Ölçüm ve Kronik Hastalık Bilgi Formu ve Besin Tüketim Sıklığı Formu kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşmeler yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Yoksul ve yoksul olmayan bireylerin demografik özellikleri incelendiğinde; yaş, eğitim, sosyal güvence ve aylık gelir açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır (p<0,05). Katılımcıların besin tüketim sıklıkları da çalışmada karşılaştırılmıştır. Yoksul ve yoksul olmayan bireylerin tüm besin grupları açısından haftalık tüketim sıklıkları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bireylerin eğitim seviyeleri gelir miktarını etkilemektedir. Gelir düzeyi de beslenme tercihleri üzerinde önemli rol oynamaktadır. Bireylerin sosyoekonomik düzeyi yükseldikçe besinlere olan ulaşım imkânı artmakta ve daha dengeli ve sağlıklı beslenme sağlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Beslenme, Sağlık, Yoksulluk