* Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14901/835

Browse

Now showing 1 - 3 of 3

Seçici Lazer Ergitme Yöntemi İle Üretilen Nikel Bağlayıcılı Tungsten Karbür Kesici Takımların Yapısal, Tribolojik ve Talaşlı İmalat Performanslarının İncelenmesi
(2024) Ergüder, Tevfik Oğuzhan; Yıldız, Fatih
Günümüzde hızla gelişen teknoloji özellikle havacılık ve diğer ileri teknoloji alanlarında teknolojik ürün ihtiyacını artırmıştır. Teknoloji ve mühendislikteki dinamik gelişmeler, talaşlı imalat endüstrisinin de değişiminde önemli bir rol oynayarak, daha iyi aşınma direnci ve mekanik özelliklere sahip iç konturlu özel kesici takımların geliştirilmesi gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Bu tez çalışmasının amacı, Tungsten Karbür (WC) kesici takımların istenilen tasarımda kolaylıkla üretilebildiği Seçici Lazer Ergitme (SLE) yöntemiyle yüksek maliyetli Co bağlayıcı yerine daha ucuz ve kolay elde edilebilen Ni bağlayıcı ile üretilebilirliğinin araştırılmasıdır. Çalışmada, akımsız kaplama yöntemi kullanılarak Ni ile kaplanmış WC toz malzemenin SLE yöntemi ile üretiminde kullanılacak optimum üretim parametreleri belirlenmiştir. Belirlenen parametreler ile tornalama uçları üretilerek yapısal, mekanik, tribolojik ve tornalama özellikleri karakterize edilmiştir. Optimum SLE üretim parametre seti; 100 W lazer gücü, 600 mm/s lazer tarama hızı, 0° inşa oryantasyonu ve bu şartlarda belirlenen 85 µm duvar kalınlığı için %60 yana kayma değeri olarak belirlenmiştir. Akımsız Ni kaplama yöntemiyle yaklaşık 400 nm kalınlığında Ni tabakası elde edilmiştir. Elde edilen kaplama kalınlığının WC tozlarının bağlanması açısından yetersiz olması sebebiyle, kaplanmış toz içerisine Ni toz ilavesi yapılmış ve bu şekilde Ni kaplama ile Ni toz arasındaki etkileşim artırılarak bağlayıcılık özelliği iyileştirilmiştir. Optimum parametreler ile yapılan üretimlerde %98,8 bağıl yoğunluk ve 1962 HV0,3 mikrosertlik değerine sahip parçalar üretilmiştir. Ayrıca SLE ve geleneksel yöntemle üretilmiş ticari kesici uçların tornalama performanslarının oldukça yakın olduğu gözlemlenmiştir.
Tini Max Kompakt Kaplamaların Üretilmesi, Yapısal, Mekanik, Tribolojik ve Kendi Kendini Onarma Özelliklerinin Araştırılması
(2024) Duran, Semih; Çiçek, Hikmet
Bu çalışmanın amacı TiNi/MAX filmlerin bal peteği desenine sahip formlarda ve çok katmanlı yapılarda bir araya getirilerek yeni nesil kompakt koruyucu kaplamaların üretilmesidir. Bu çalışma kapsamında magnetron sıçratma yöntemi kullanılarak Ti2AlN MAX fazı filmleri üretilmiştir ve üzerine plazma aşındırma yöntemiyle bal peteği deseni kazandırılmıştır. Daha sonra petek iç kısımları TiNi filmler ile doldurularak tek katmanda ikili kaplama sistemi geliştirilmiştir. Bunun yanında Ti2AlN ve TiNi filmlerden oluşan çok katmanlı filmler de üretilmiştir. Üretilen bu filmlerin yapısal, mekanik, tribolojik, adezyon, yorulma ve kendi kendini iyileştirebilme özellikleri araştırılmıştır. Çok katmanlı filmlerde katman sayısının artışına bağlı olarak mekanik ve tribolojik özelliklerin arttığı görülmüştür. Bal peteği desenli filmler ise özellikle yüksek sıcaklık koşullarında üstün tribolojik performans sergilemiştir. Çok katmanlı filmlerde artan katman sayısı katmanlar arasındaki toplam ara yüzey gerilimini arttırdığından dolayı adezyon özelliklerini olumsuz yönde etkilemiştir. Bal peteği desenli filmlerde, R1-M2 filminin taban malzeme ile daha iyi bir arayüz oluşturduğu tespit edilmiştir. Filmlerin kendi kendini iyileştirebilmesi için en uygun sıcaklık değeri 800°C olarak belirlenmiştir. Çok katmanlı filmlerde katman kalınlıkları azaldıkça TiNi-MAX sistemi daha iyi bir uyum ortaya koymuş ve filmlerin iyileşme performansı artmıştır. Özellikle bal peteği desenine sahip R1-M2 filminin hasarlı bölgelerinde ısıl işlem sonrasında iyi derecede iyileşmeler görülmüş ve O, Ti ve Al elementlerinin tespit edilmesi, Ti2AlN filminin kendi kendini iyileştirebilme yeteneğine sahip olduğunu açıkça göstermiştir.
Toz Metalurjisi ve Seçici Lazer Ergitme Yöntemleri İle Üretilen Cocrfemnnitix Yüksek Entropi Alaşımların Yapısal, Mekanik, Tribolojik ve Korozyon Özelliklerinin Karakterizasyonu
(2024) Bulut, Caner; Yıldız, Fatih
Bu tez çalışmasında, geleneksel Toz Metalurjisi (TM) ve eklemeli imalat yöntemlerinden Seçici Lazer Ergitme (SLE) yöntemi ile CoCrFeMnNiTix Yüksek Entropi Alaşım (YEA) malzemeleri üretilmiştir. TM ve SLE yöntemiyle üretilen parçaların yapısal, mekanik ve yüzey özellikleri üretimde kullanılan parametre/stratejilerden büyük oranda etkilenmektedir. Söz konusu üretim parametrelerinin CoCrFeMnNiTix YEA malzemelerinin yapısal, mekanik, tribolojik ve korozyon özellikleri üzerindeki etkileri her iki üretim yöntemi ile incelenmiştir. Optimum üretim parametreleri belirlenirken sistematik olarak parametre azaltılmasıyla malzeme ve zaman tasarrufu sağlanmaya çalışılmıştır. CoCrFeMnNiTix toz malzeme ve numunelerin yapısal-morfolojik analizleri X-ışını kırınım ölçer, 3D profilometre, taramalı elektron mikroskobu, enerji dağılımı spektroskopisi ve optik mikroskop ile gerçekleştirilmiştir. Tribolojik analizler için oda şartlarında doğrusal ileri–geri düzeninde deneyler gerçekleştirilmiştir. Elektrokimyasal korozyon deneyleri %3,5 NaCl çözeltisinde potansiyodinamik polarizasyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. TM yönteminde 300 dakikada mekanik alaşımlama uygulanan ve sonrasında 600°C-650 MPa sıcak pres ile üretilen numuneler (HEA-HP-8) ve optimum lazer üretim parametreleriyle SLE ile farklı inşa oryantasyonlarında üretilen YEA-1 numunelerinden 0° oryantasyonundaki numuneler üstün mekanik ve yüzey özellikleri sergilemiştir. HEA-HP-8 ve YEA-1 (0° inşa) numunelerin alaşım tozlarına %3 ve 5 Ti ilavesi yapılarak yapısal, morfolojik, mekanik, tribolojik ve korozyon analizleri yapılmıştır. Kullanılan her iki üretim yöntemi içinde artan Ti ilavesine paralel şekilde mikrosertlik değerlerinde artış ve aşınma oranlarında belirgin bir iyileşme gözlemlenmiştir. %5 Ti ilaveli TM ile üretilen HEA-HP-10 ve SLE ile üretilen YEA-3 numunesi en iyi mekanik ve aşınma özelliklerini sergilerken, korozyon davranışları diğer numunelerden daha düşük olmuştur. SLE numuneleri TM numunelerine göre daha yüksek doluluk oranları ve korozyon direnci sergilerken daha düşük aşınma oranları ve sertlik değerleri sergilemiştir.

Browse

Browsing * Doktora Tezleri by Department "Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı"