Erken Modern Dönem Osmanlı Yazınında Bâhnâmeler: Tarihsel Tıp Metinlerine Disiplinlerarası Bir Yorum Geliştirmek
| dc.date.accessioned | 2026-03-26T11:17:42Z | |
| dc.date.available | 2026-03-26T11:17:42Z | |
| dc.description.abstract | Bâhnâmeler, Osmanlı Yazını, Osmanlı Tıp Tarihi, Bilim Tarihi | |
| dc.description.abstract | - | en_US |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.14901/1140 | |
| dc.title | Erken Modern Dönem Osmanlı Yazınında Bâhnâmeler: Tarihsel Tıp Metinlerine Disiplinlerarası Bir Yorum Geliştirmek | |
| dspace.entity.type | Project | |
| gdc.description.department | 1. Edebiyat Fakültesi | |
| gproject.acronym | Muhammet Emin Altınışık (Araştırmacı/Uzman), Rabia Ebrar Akıncı (Araştırmacı/Uzman), Oğuzhan Ekinci (Araştırmacı/Uzman), Mehmet Akif Gözitok (Araştırmacı/Uzman), Muhammet Raşit Öztürk (Araştırmacı/Uzman), Yağmur Yaren Dağ (Yüksek Lisans Bursiyeri), Derya Doğan (Doktora Bursiyeri), Sevda Önal Kılıç (Doktora Danışmanı), Nüket Büken (Danışman) ve Emine Akalın (Danışman). | |
| gproject.award.description | TÜBİTAK | |
| gproject.award.description | 3005 | en_US |
| gproject.coinvestigator | - | |
| gproject.description | 05.09.2027 | |
| gproject.funder | - | |
| gproject.fundingprogram | 05.09.2025 | |
| gproject.grantamount | 24 ay | |
| gproject.grantcurrency | 224K470 | |
| gproject.grantduration | Bâhnâmes, Ottoman Literature, Ottoman Medical History, History of Science. | |
| gproject.grantidentifier | The subject of this research project consists of bâhnâmes produced in early modern Ottoman literature; these can be defined as ancient medical books that primarily address sexual life and the treatment of sexual desire/dysfunction, containing protective, supportive, and therapeutic practices in this regard. The scope of the project is limited to early modern Ottoman literature, specifically focusing on bâhnâme texts written as original compositions, translations, or compilation-translations in and around Anatolia between the 15th and 18th centuries. While preliminary studies identified more than 30 bâhnâme texts from this 300-year period, a more detailed examination revealed that many are copies of one another. Consequently, this research project has established a corpus based on 13 original, though not voluminous, manuscripts—5 of which are published and 8 of which remain unpublished. The aim of this research project is to identify aspects of Ottoman medical history, particularly concerning sexual and reproductive health, through these bâhnâme texts and to develop an interdisciplinary interpretation across the axes of medicine, folklore, literature, and culture. Previous studies have often characterized bâhnâmes as pornographic texts filled with sexual imagery; however, considering the historical process, it is evident that many of these studies focused on late modern Ottoman literature. The original value of this research project lies in uncovering the knowledge reflected in bâhnâme texts—which have not yet been the subject of a thematic study due to their perceived pornographic nature—and establishing that they still maintained the identity of medical texts during the early modern Ottoman period. Regarding project management, the definition, historical progression, and thematic analysis of the bâhnâme texts will be conducted across six work packages. Information regarding medicine, folklore, literature, and sociology reflected in the texts will be identified and analyzed within the framework of sexual and reproductive health. Each work package will employ a different methodology. The project team is composed of an expert in medical history, an expert in pharmaceutical botany, researchers in folklore, language, and literature, a sociologist, and a social (cultural) anthropologist. The project's outputs and academic dissemination include an edited book, book chapters, articles, a workshop, and a thesis. Furthermore, within the scope of its broader impact, the project will contribute to fields such as culture and arts, education, public policy, employment, and health in terms of social and cultural impact within the framework of the 12th Development Plan, while also offering a significant academic contribution. | |
| gproject.internalid | - | |
| gproject.status | TL | |
| gproject.subject | - | |
| gproject.subject | Bu araştırma projesinin konusunu erken modern dönem Osmanlı yazınında üretilmiş; temelde cinsel yaşam ve cinsel istek/işlev bozukluklarının tedavisi olmak üzere çoğu cinsel mevzuları ele alan ve bu husustaki koruyucu | en_US |
| gproject.subject | destekleyici ve tedavi edici uygulamaları ihtiva eden eski tıp kitapları olarak tanımlanabilecek bâhnâmeler teşkil etmektedir. Bununla birlikte | en_US |
| gproject.subject | araştırma projesinin kapsamını yalnızca erken modern dönem Osmanlı yazını oluşturmaktadır. Bir diğer ifadeyle bu proje önerisi 15-18. yüzyıllar arasında telif | en_US |
| gproject.subject | tercüme veya telif-tercüme olarak Anadolu ve çevresinde kaleme alınmış olan bâhnâme metinleriyle sınırlandırılmıştır. Bu 300 yıllık süre zarfında kaleme alınan bâhnâme metinlerinin sayısı proje için hazırlanan ön çalışma ile belirlenebildiği kadarıyla 30’dan fazladır; ancak daha teferruatlı bir inceleme ile bu metinlerin çoğunun birbirinden kopyalandığı tespit edildiğinden bu araştırma projesinde 5’i neşredilmiş ve 8’i neşredilmemiş 13 orijinal fakat çok hacimli olmayan yazma eser temelinde bir korpus oluşturulmuştur. Bu araştırma projesinin amacı bu korpustan hareketle erken modern dönem Osmanlı yazınında kaleme alınmış olan bâhnâme metinleri üzerinden Osmanlı tıp tarihinin özellikle cinsel sağlık ve üreme sağlığına ilişkin hususlarının tespitini yapmak ve tıp | en_US |
| gproject.subject | folklor | en_US |
| gproject.subject | edebiyat ve kültür ekseninde disiplinlerarası bir yorum geliştirmektir. Bâhnâme metinleri söz konusu olduğunda şimdiye kadarki incelemelerde bunların cinsel imgelemlerle dolu pornografik metinler olduğu belirtilmiştir; fakat tarihsel süreç göz önünde bulundurulduğunda birçok incelemenin geç modern dönem Osmanlı yazınına odaklandığı görülmektedir. Araştırma projesinin özgün değerini şimdiye kadar cinsel imgelem ve pornografik unsurları ihtiva ettiği gerekçesiyle tematik bir araştırmanın konusunu oluşturmayan ve bu proje önerisinde erken modern dönem Osmanlı yazınında hâlâ tıp metni hüviyetini taşıdığı belirlenen bâhnâme metinlerinden yansıyan bilgilerin açığa çıkarılması oluşturmaktadır. Araştırma projesi yönetimi söz konusu olduğunda altı iş paketi üzerinden incelemeye konu edilen bâhnâme metinlerinin tanımı | en_US |
| gproject.subject | tarihsel süreci | en_US |
| gproject.subject | tematik analizi yapılacak; cinsel sağlık ve üreme sağlığı ekseninde metinlerden yansıyan tıp | en_US |
| gproject.subject | folklor | en_US |
| gproject.subject | edebiyat ve toplum bilimlerine ilişkin bilgiler tespit edilecek ve incelenecektir. Her bir iş paketi farklı bir yöntemle ele alınacaktır. Proje ekibini tıp tarihi uzmanı | en_US |
| gproject.subject | farmasötik botanik uzmanı | en_US |
| gproject.subject | folklor | en_US |
| gproject.subject | dil ve edebiyat araştırmacıları | en_US |
| gproject.subject | bir sosyolog ve bir sosyal (kültürel) antropolog oluşmaktadır. Projenin çıktıları ve akademik yayılımı içerisinde editöryal kitap | en_US |
| gproject.subject | kitap bölümü | en_US |
| gproject.subject | makaleler | en_US |
| gproject.subject | bir çalıştay ve tez bulunmaktadır. Bununla birlikte projenin yaygın etkisi söz konusu olduğunda ise proje 12. Kalkınma Planı çerçevesinde kültür ve sanat | en_US |
| gproject.subject | eğitim | en_US |
| gproject.subject | kamu politikası | en_US |
| gproject.subject | istihdam | en_US |
| gproject.subject | sağlık gibi alanlara toplumsal ve kültürel etki bakımından katkı sağlayacak | en_US |
| gproject.subject | bunun yanında belirgin bir akademik etki sunacaktır. | en_US |
| project.endDate | 1372814 | |
| project.investigator | - | |
| project.startDate | Yürürlükte |