Zeki Alasya ve Metin Akpınar Filmleri Üzerine Halkbilimsel Açıdan Bir İnceleme

Abstract

İnsanlığın ortaya çıkışıyla beraber canlı bir kültür malzemesi olarak kendini gösteren folklorik ürünler, ait olduğu toplumun kültürünü yansıtmakta ve o toplumun bireylerinin ihtiyaç ve beklentilerine göre şekillenip farklı işlevler üstlenmektedir. Sürekli değişim ve dönüşüm halinde olan geleneksel kültürel ürünler, bilim ve teknolojiyle şekillenerek yaşanılan çağa kolaylıkla uyum sağlamakta ve bu sayede varlık sahasını koruyabilmektedir. Çağın gerektirdiği koşullar ışığında bilgisayar, internet ve sosyal medya ortamlarında geleneksel kültüre ve bunlarla ilgili pratiklere rastlamak mümkün hale gelmiştir. Geçiş dönemi uygulamalarından halk inanışlarına, halk takviminden halk hekimliği uygulamalarına kadar birçok halk bilimsel malzeme, internet ortamlarında yeni bir yaşam sahası bularak kendilerine yer edinmişlerdir. Türk sineması da bu bağlamda toplumun kültürel kimliğinin işlendiği geniş bir platform haline gelmiştir. Yeşilçam kuşağıyla birlikte ortak kültürel değerlere yönelme başlamış ve gelenekseli yansıtma hedeflenmiştir. Bu çalışmada, Zeki Alasya ve Metin Akpınar'ın 14 filminin, halk kültürü unsurları bakımından tespiti ve değerlendirmesi Sedat Veyis Örnek'in 'Köy-Kent Monografisi' çalışma planına göre incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Zeki Alasya, Metin Akpınar, Gelenek, Folklor, Sinema

Folkloric products, which manifest themselves as a living cultural material with the emergence of humanity, reflect the culture of the society they belong to, and take on different functions by being shaped according to the needs and expectations of the individuals of that society. Traditional cultural products, which are in a state of constant change and transformation, are shaped by science and technology, easily adapting to the era in which they live, and thus, they can protect their field of existence. In the light of the conditions required by the age, it has become possible to come across traditional culture and practices related to them in computer, internet and social media environments. Many folk scientific materials, from transitional practices to folk beliefs, from folk calendar to folk medicine practices, have found a place for themselves on the internet by finding a new living space. In this context, Turkish cinema has become a wide platform where the cultural identity of the society is processed. With the Yeşilçam generation, an orientation towards common cultural values began and it was aimed to reflect the traditional. In this study, the determination and evaluation of Zeki Alasya and Metin Akpınar's 14 films in terms of folk culture elements were examined according to the 'Village-City Monography' study plan of Sedat Veyis Örnek. Keywords: Zeki Alasya, Metin Akpınar, Tradition, Folklore, Cinema